Aydınlanma Sürecinde Uygulama ve Farkındalık

Biri size “Neden uygulama yapıyorsunuzı” diye sorduıunda ne cevap verirsinizı

Dogen Zenji, Genjo Koan’da ıöyle der:

Buda ‘nın Yolu ‘nu incelemek benliıi ince­ lemektir.

Benliıi incelemek, benliıi unutmaktır.

Benliıi unutmak on bin dharmayla ay­ dınlanmaktır.

On bin dharmayla aydınlanmak, insanın kendinin ve baıkalarının bedenini ve zih­ nini özgür kılmasıdır.

Narau veya “çalııma” daha ziyade “bir ıeyi tekrar tekrar tekrarlamak”tır. “Öırenmek” de diyebilirdik, fakat bu illada yeni bir ıey öırenmek deıildir. “Uy­gulama” veya “alııtırma yapma” daha iyi bir karıılık olabilir. Buda Yolu’nu uygulamak benliıi uygula­ maktır, daha doırusu sadece hayatını yaıamaktır. Bu sürekli kendini tekrar eder görünen süreç, bizim kendi hayatımızdan baıka birıey deıildir.

Bizim uygulamamız belirli türbir bilgiyi edinmek­ten daha fazla bir ıeydir. Bir uygulamayı, alııtırma­yı gösteren ıey, onun tekrar tekrar yapılmasıdır. Bir açıdan yaptııımız ıey zazendir. Elbette zazen birıe­yi tekrar tekrar öırenmek deıildir. Daha ziyade, Do­gen Zenji’nin dile getirdiıi gibi, bizzat farkına varma, gerçekleımedir. Bir baıka deyiıle, uygulamayı ve fark etmeyi birbirinden ayırmayın. Biz farkına var­mak için uygulama yapmayız, farketme zaten bura­dadır. Kimi az, kimi çok, fakat her birimiz farkında­yızdır. Gün be gün, an be an zazen yaptııınızda, ken­dinizi bu farkındalık olarak ortaya koyarsınız. Bildiıi­niz ıeyi hayatınızı bildiıinize katarak veya çalııtııınızı bildiıinize katarak tekrarlayın ve bunu tekrar tekrar yapın.

Dogen Zenji söyle söyler, “Buda’nın Yolu’nu ince­lemek, kendini incelemektir.” Kendimizi nasıl incele­rizı Kendimizi nasıl uygularızı “Biz” diyorum, oysa hep tekildir. Benim hayatım! Senin hayatın! Buda dharma, Tek Beden, tümüyle benim hayatım, tü­müyle senin hayatındır. Bunu bizzat ıakyamuni Bu­da bulmuıtur. ııte bu yüzden ıöyle söylemiıtir: “Ne harika! Ben ve evrendeki herkes aydınlandı.” Sadece ben deıil, herkes. ııte ben bu demektir; ben herkes demektir. Fakat bunu bilmek yeterli deıildir. ııte bu yüzden öırenmek, incelemek, araıtırmak kelimeleri yeterli deıildir. Tekrar tekrar tekrarlama anlamını ta­ıımazlar. Baıka bir deyiıle hayatımızı nasıl an be an Bir Beden veya nasıl Bir Beden’i hayatınız olarak ya­ıarsınız. Ne fazla ne eksik, biri öteki olarak.

Dogen Zenji, “Benliıi incelemek, benliıi unut­ maktır,” diyor. Buda dharma ve benim hayatım ay­rıysa, hayatımı Bir Beden olarak görmüyorsam, bu bir yanılsamadır. Onları bir arada gördüıümde bu aydınlanmıı ya da genjo koan denilen hayattır. Genjo­ Koan Dogen Zenji’nin yazılarından birinin adıdır.

Onu Mutlak Hakikatin Ortaya Çıkması diye çeviriyo­ruz. Baıka bir deyiıle mutlak hakikat kendini bir in­sanın bizzat haritası olarak ortaya koyar. Bu koanla nasıl çalııacaıızı Hayatımızı Buda Dharma, aydın­lanmıı hayat olarak gerçekleıtirip yaıayarak. Sanki o hayatımızın dııında bir ıeymiı gibi onun hakkında konuımayarak. Aydınlanma ve yanılsama hakkında konuımak bile bir tür yanılsamadır. Aynı ıey koan­ ların incelenmesi veya shikantaza uygulaması için de geçerlidir. Bir ıeyi nesne, dııımızda bir ıey olarak koyduıumuz anda onunla ıartlanmıı oluruz. Nesne ne kadar güzel olursa olsun sonuç aynıdır. Bu yanıl­samalı bir bakıı açısı, bir tür ego yolculuıudur; çünkü ıu ya da bu ıekilde iıin içinde ego vardır. Burada tıkılı kalıvermek çok kolaydır.page35image29617120

Benliıi nasıl unutabilirsinizı Dogen Zenji, “Benliıi unutmak, on bin dharmayla aydınlanmaktır,” diyor. Aydınlanmıı olmak, onaylanmıı olmak ya da on bin dharmaca doırulanmıı olmak demek her ıey tara­fından, bizzat bütün hayatça onaylanmıı olmak de­mektir. Hayat kendi kendini doırular. Öyle olmak zorunda! Benliıi unuttuıumuz zaman, olduıumuz tek ıey onbin dharmadır, olduıumuz tek ıey bizzat hayattır. ııte böyle yaıamalıyız, tekrar tekrar.

“On bin dharma tarafından aydınlanmak insanın kendinin ve baıkalarının bedenini ve zihnini özgür­ leıtirmektir.” Baıka bir deyiıle kendi ve öteki ara­sında artık bir ayrım yoktur. Buda bunu sabah yıldızını gördüıü zaman anladı. Kendi doıasına nü­fuz ederek, bu hayatın evrenselliıini, hayatının öz­gürlüıünü gördü. Hayat baılangıçtan tümüyle aza­dedir. Hiçbir ıekilde sınırlı deıildir. Bulduıu buydu. Biz de bu ıekilde kendi hayatımızı takdir etmeliyiz. Tam anlamıyla koıulsuz bir ıekilde açık olduıunuz zaman, tam o an benliıi unutursunuz. Eıer bir ıeye tutunuyorsanız, benliıiniz vardır ve tümüyle açık de­ıilsinizdir. Benliıi tümüyle unuttuıumuz zaman, iç ve dıı, siz ve baıkaları diye bir ayrım kalmaz. Bu yolla hayatı kendi tamlııı içinde takdir edebiliriz.

Açıklııın Amerikan ruhunun harika özelliklerinden biri olduıunu düıünüyorum. Nasıl koıulsuz bir bi­çimde açık olabilirizı Ne tür bir açıklıktan bahsediyo­ruzı Açıklık en iyi bilgeliktir. Açık olduıunuz zaman, baıka bir kiıiyle bir olabilirsiniz. O kiıinin yabancı veya yakın bir arkadaı olması fark yaratmaz.

Bazılarınız soruyor, “Mesai günlerinin olduıu bir dünyada bunu nasıl uygulayayımı Mesai günlerim stresli. Teslim tarihlerine yetiımeye çalııırken nasıl açık olabilirimı” Sadece kendinizi tümüyle iıinize ve­rip yapılması gereken her neyse onu yapın. Bir tes­lim tarihinin ardından ötekiı Teslim tarihi diye bir ıey yoktur! Her an bir baılangıç olduıu kadar bir sondur. Bir an baıka bir insanın belirlediıi bir amaç veya tes­lim tarihi deıildir.

Bu yüzden shikantaza uygularken sadece oturun. Bu açıklııın ıartıdır. Sonra tümüyle açık olunca, me­kan ve zamandan baıka bir ıey deıilsinizdir. Dogen Zenji, “Bu bedene Buda mührünü koyun” diyor. Bu­ da mührü, sizle nesneler arasında hiçbir bölünmenin, hiçbir ıartlanmanın olmadııı, sizin ve hayatınız ara­sında hiçbir ayrılııın olmadııı açıklıktır. Bu mesafeyi kapattııınızda diyor Dogen Zenji, “siz bizzat Buda mührü olursunuz; bütün uzam kendine dönüıür.” Eıer bu kadar açıksak, baıka bir ıeye ihtiyacımız olur muı

Çoıunlukla oturmuyor, birbiri ardına yanılsamalar besliyoruzdur. Genellikle ıöyle bir duygu vardır: shi­kantaza yapıyorum. Bu duyguya sahipsek shikantaza shikantaza deıildir. Aksine, bir tür manevra, ben’in bir eylemidir söz konusu olan. Kelimeler ile fikirlere kan­mayın. Bir koan ile uygulama yaptııınızda bu koanı hayatınız olarak alın. Koanlar kendinizden ayrı olarak inceleyip deıerlendireceıiniz ıeyler deıildir. Hayatını­zı bizzat genjo koana, koanın gerçekleımesine dönüı­türün. Hayatınız zaten budur. Böyle bir hayat tümüyle açık ve tamdır, insan kendinin bilincinde deıildir.

Bu yüzden bedeniniz ve zihniniz üzerine insan mührünü deıil, buda mührünü iıleyin ve bu açıklııa nüfuz edin. Bunu tekrar tekrar tekrarlayın.