RUHISIGI RADIO

Meditasyonun Gücü: Zazen ile Kendini Aydınlatma

DogenZenji’nin Zazen ılkelerinin Evrensel Yükse­liıi adlı metni zazenin uygulamasıyla ilgili temel bir me­tindir. Soto Hocası Harada Sogaku Roıi bu metinden belirli parçaları alıp koan olarak üzerlerinde çalıımıı­tır.
Benim için koan ile zazen arasında temelde hiçbir fark yoktur. Hem koanda hem zazende en önemli ıey nedirı Söylemesi bile gereksiz. Bizim hayatımız. Ha­yatımıza Buda doıası diyoruz. Daılar, nehirler ve bü­yük yeryüzü, hepsi bu doıaya baılıdır. Kesin bir ıe­kilde konuımak gerekirse, her ıey bu doıanın takendisidir. Nedir Buda doıasıı O hayatın mutlaklııı­dır, o bizim hayatımızdır. Farklı zamanlardaki ve yer­lerdeki bütün ustaların uıraıtııı ıey budur. Ve ıimdi bu sizin de uıraıtııınız ıeydir. Bu sınırsız hayat her birimizin hayatıdır, anlıyor musunuzı
Herkes zazeni nasıl uygulayabilirı Bir koan bu yolla nasıl uygulanabilirı Bir koan bir bulmaca çöz­mek veya oyun oynamak deıildir. Hayır! Önemli olan hayatınızı nasıl yaıadııınızdır. Bu bazen bir bok deıneıinin, bazen sıradan ama dürüst bir insanın, bazen bir tekerin, bir köpeıin, bir kedinin, aıaçların, çiçeklerin, daıların, nehirlerin ve büyük yeryüzünün hayatıdır. Bütün bunlar Buda doıası olarak ortaya çı­karlar. Harada Roıi’nin Zazenin ılkelerinin Evrensel Yük­seliıi’nden aldııı ilk koan ıudur: “Yol temelde mü­kemmeldir ve her ıeye nüfuz eder.” Bunun ardından ıu satır gelir: “Dharma çarkı serbest ve koıumsuz­dur.” Nedir Dharma çarkıı Nasıl serbest bir ıekilde iıliyorı Hayatı mükemmel ve her ıeye nüfuz eden olarak nasıl görebilirizı Hayatın bir ıeyin ortaya çıkııı olduıunu söylüyoruz, oysa aynı zamanda herıe­yin ortaya çıkıııdır. Üstelik bizim hayatımızın doıası­dır da bu. Bir sınırı yoktur, serbesttir ve koıumsuz­dur. Eıer kendimizin sınırlı olduıunu düıünüyorsak, kafamızın içinde böyledir bu.

Bu hayat sınırsızdır!
ıkinci koan ıudur: “Eıer en ufak bir ayrım varsa, Yol cennetin yeryüzüne uzak olduıu kadar uzaktır”. DogenZenji daha sonrasında, “Yanlıı bir adım attııı­nızda, tam o anda baıarısız olursunuz,” der. Doıru, deıil miı Bir yere giderken yanlıı yöne küçük bir adım atsanız, yol aldıkça gideceıiniz yerden uzaklı­ıınız artar. Bu yüzden küçücük bir ayrım varsa bile dikkatli olmalıyız. Bu ayrımı zazenle ilgili olarak yaratan nedirı Bu ayrım nasıl ortaya çıkıyorı Özellikle ayrımcılııın yarattııı sorunlar dikkate alındııında, bu nokta üzerinde düıünülmesi gereken en önemli nok­talardan biridir.

Üçüncü koan ıudur: “Kiıi öncülerin yolunda baı­langıç düzeyinde ve kısmi gezintiler yapıyorsa,” diye baılar. Nedir “baılangıç düzeyinde” ve “kısmi gezin­tiler”ı Bu satırın arkasından ıu gelmektedir: “Tam özgürleımenin yaıamsal Yol’unda bu, hala eksiktir.”
Tam özgürleımenin yaıamsal Yol’u nedirı Kısmi ge­zintiler ile tam özgürleıme arasındaki iliıki nedirı

Dördüncü koan ıudur: “Kendini aydınlatmak için içindeki ııııı yakan geri adımları öıren.” Bu ne de­mekı Bir açıklama istemiyorum. Daha ziyade olgu­sal bir durumu soruyorum; kendinizi içsel olarak na­sıl aydınlatıyor ve nasıl geri adım atıyorsunuzı Ken­dinize nasıl bakıyorsunuzı

Sonraki koan ıöyle: Geriye adım attııınız zaman, “zihin ve bedenin maskesi düıecek ve asıl yüzünüz kendini gösterecektir.” Asıl yüzünüz kendini nasıl gösterirı Zihnin ve bedenin maskesi nasıl düıerı Bu harika bir koan deıil miı Ben sadece DogenZen­ji’nin söylediklerini alıntılıyorum. Her cümle harika bir koan. Asıl yüz nedirı Budizm’de öz ve görünüı ya da ger­çeklik arasında ayrım yapmayız. Bu bedenin özsel do­ıası ile görece gerçekliıi bir arada Buda doıasını, asıl yüzü oluıtururlar. Bu kırılgan, sakar hayat Buda doıa­sından baıka bir ıey deıildir, anlıyor musunuzı

Entellektüel bilgi ile zihnimizin ayrımcı iılevinden önce gelen nedirı Tapınaıa yeni gelen ve okuma yazma bilmeyen, fakat büyük bir aydınlanma yaıa­yan Altınca Pir Hui-neng hakkında ünlü bir koan var­ dır. Tapınaıın keıiılerinin ıaıkın bakııları alında, uzun uzun ve disiplinli bir biçimde uygulama yapmıı, Beıinci Pir tarafından dharma mirasçısı olarak kabul edilmiıtir. Bu yüzden Hui-neng Beıinci Pir’den dhar­ mayı aldııında hayatı tehlikededir ve daılarda gizle­nir. Keıiı Myo, eski bir general, onu takibe alır. Myo onu yakalandııında Altıncı Pir ıöyle söyler: “Hayır ve ıerri düıünmeden bana asıl yüzünü göster.” Baıka bir deyiıle, bu veya ıu, yanlıı veya doıru, iyi veya kötü, bütün bu ayrımcı düıüncelerden önce ne var­dıı Nedir asıl yüzı Nedir asıl yüzünüzı
Altınca koan nasıl meditasyona oturulacaıı üzeri­ nedir. DogenZenji “Düıünmemeyi düıünün. Düıün­memeyi nasıl düıünürsünüzı Düıünmemek. Bu biz­zat zazenin esas sanatıdır,” diyor. Bu sözler Usta Ya­kusan lgen’in meıhur bir koanına dairdir. Bir keıiı Yakusan Ustaya sorar: “Zazen yaparken ne hakkın­da düıünüyoruzı” Biz de aynı soruyu soruyoruz, öy­le deıil miı Meditasyona oturduıumuz zaman, otur­ma hakkında nasıl düıünüyoruzı Yakusan Usta,
“Düıünülmeyeni düıün,” der. Baıka bir deyiıle dü­ıünmemeyi, düıünmesizliıi düıün. Doıal olarak keıiı bir daha sorar, “Düıünmemeyi nasıl düıünebi­lirizı” Ya da düıünülmeyeni, düıünmesizliıiı
Yaku­san Usta yanıtlar. “Düıünmeyerek.”
Zazenin özüyle ilgili sayısız soru sorabiliriz. Dü­ıünmeme nedirı Düıünmeden düıün! Oturmadan otur. Nasıl bir düıünme buı Nasıl bir zazen buı Ya da zazenin düıünmesi nedirı Zazen zazen yaparken ne düıünürı
DogenZenji zihninizi ve bedeninizi bırakmaktan söz ediyor. Zazen yapmanın en önemli yoludur bu. O neden bahsediyorı Peki zihni ve bedeni bırakmak hususunda koan ile zazen arasındaki fark nedirı Bu tek, Buda mührünü koruyun. Buda-zihni-mührü ne­dirı Bu bir koandır. Shikantazadır. Shobogenzo, ger­çek dharma gözünün hazinesi ile nirvananın berrak zihnidir. Ve bu tek Budha-zihni mührünü uygulama­mız, hayatımız olarak nasıl koruyacaıımızdır. Yemin­lerimiz, umutlarımız sadece bu Buda-zihni mührünü korumaya yöneliktir. Bu meıalenin sönmesine izin vermeyin.

Sonraki koan ıudur: “Uygulama-gerçek kılma do­ıal olarak tarifsizdir.” Bu çok açık. Bu tür bir zazen yaptııınızda tarif falan yoktur. Aslına bakarsanız uy­gulama veya gerçek kılma diye bir ıey bile yoktur. DogenZenji ıunları da söyler: “Uygulamada ilerle­mek, günlük bir meseledir.” Uygulama ve gerçek kıl­mada ne kadar ilerlemiı olursanız olun, o sıradandır, özel hiçbir ıeyi yoktur. Baıka bir deyiıle uygulama­nın sizin ilk zazeniniz olmasıyla, on yıllık zazeniniz ol­ması arasında hiçbir fark yoktur. O sadece sıradan hayattır. O halde ne demek bu, “uygulama-gerçek kılma doıal olarak tarifsizdir.”

Son koan ıöyle: “Hazine sandııınız kendini aça­cak ve onu dilediıiniz gibi kullanacaksınız.” Hazine sandııınız nasıl kendi kendine açılıyorı Onu nasıl de­ıerlendiriyor ve kullanıyorsunuzı
Bu size bir anlam ifade etmiyor muı Her cümle, üzerinde koan olarak çalııabileceıimiz, hayatımıza rehber alabileceıimiz harika noktalar içeriyor. Size Zazen ılkelerinin Evrensel Yükseliıi’ni günde en az bir kere okumanızı salık veririm. Onu iyi sindirin, hat­ta ezberleyin. Sonra ona nüfuz edin, DogenZenji’nin sözlerinin özüne dokunun. Bizden nasıl bir zazen yapmamızı istiyorı DogenZenji, onun söylediıi gibi bir zazen yaptııımızda, zihin ve bedenin maskesi do­ıal olarak düıecek ve asıl yüzümüz kendini göstere­cektir diyor.
Baıka bir deyiıle gerçek hayatımız ken­dini gösterecektir.

Bloıuma Abone Olunuz.