Yaıam Koçluıu Eıitimi: Temel Bilgiler ve Yöntemler
YAıAM KOÇLUıU TEMEL EııTıM NOTLARI
Hazırlayan:Ruh Iıııı
Profesyonel Koç/Mentör
ıÇıNDEKıLER :
* EııTıMıNDEN BEKLENTıLERıMıZ NELERDıR ı
* EııTıMıN AMACI ı
* EııTıMıNDEN BEKLENTıLERıMıZ NELERDıR ı
* EııTıMıN AMACI ı
* EııTıM SONUNDA NELER YAPABıLıRıZ ı
* KOÇLUK NEDıRı
* KOÇLUK NE DEııLDıR ı
* KOÇ KıMDıRı
* KOÇLUıUN TARıHÇESı
* KıMLER KOÇLUK YAPABıLıR/KıMLER YAPAMAZı
* KOÇLUK GÖRÜıMESıNıN KOÇLUK ALAN KıııYE ETKıSıı
* KOÇLUK VE TERAPı ARASINDAKı FARKLAR NELERDıR ı
* TEMEL KOÇLUK BECERıLERı
* KOÇLUKTAKı ETıK ıLKELER;
-YETERLıLıK ıLKESı -GıZLıLıK ıLKESı
-DÜRÜSTLÜK ıLKESı -GÜVENıLıRLıK ıLKESı -SAYGI ıLKESı
BıR KOÇTA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLıKLER
* KOÇLUKTA OLMASI GEREKEN YETERLıLıKLER
* KOÇLUK ÇEııTLERı
* KOÇLUK GÖRÜıMESıNıN TEMEL UNSURLARI NELERDıR ı
* ıLK GÖRÜıME NASIL OLMALIDIRı
* GÖRÜıMENıN AıAMALARI NELERDıRı
* KOÇ VE DANIıAN ıLııKıSı
* KOÇLUKTA ETKıN DıNLEME NEDıR ı
* KOÇLUKTA GÜÇLÜ SORULAR
* KOÇLUKTA SEZGı VE GÖZLEM
* DANIıANI TAKDıR ETME
* KOÇLUKTA KABUL
* VıZYON VE MıSYON
* DEıERLER
* SABOTAJ ETKıSı
* DUYGULARIN ÖNEMı
* DUYGU-DÜıÜNCE-DAVRANIı ıLııKıSı
* ııMDı VE BURADA OLMAK
* KOÇLUKTA METAFOR
* MOTıVASYON NEDıR, NASIL SAıLANIRı
* ÖıRENME BıÇıMLERı NELERDıRı
* Görseller
* Dokunsallar
* ııitseller
* KOÇLUK ARAÇLARI
* METAFOR
* YAıAM ÇEMBERı
* ÇERÇEVELEME-YENıDEN ÇERÇEVELEME
* ÇAPA ATMAK
* SWOT ANALıZı
* GROW MODELı
-Hedef nedirı
-Hedef belirlerken nelere dikkat edilmelidirı
-Hedef nasıl olmalıdırı
* SMART METODU NEDıRı
* I CAN DO MODELı
KOÇLUK GÖRÜıMELERıNDE ııLEYıı
-Görüıme hangi aralıklarda düzenlenmeli ve süresi ne olmalıdırı
-Görüıme ortamı nasıl olmalıdırı
-Koçluk alan kiıi ile yapılacak sözleıme nedirı
-Hangi kurallar oluıturulacaktırı
-Ne zaman bir uzmana yönlendirmek gerekirı
TRANSAKSıYONEL ANALıZ
* Ego Benlik Durumları
* Ebeveyn Ego Benlik
* Çocuk Ego Benlik
* Yetiıkin Ego Benlik
YAıAM POZıSYONLARI
* BEN OKEY’im SEN OKEY’sin
* BEN OKEY’im SEN OKEY deıilsin
* BEN OKEY deıilim SEN OKEY’sin
* BEN OKEY deıilim SEN OKEY deıilsin
RAKET VE OTANTıK DUYGULAR
* Otantik Duygu Nedirı
* Raket Duygu Nedirı
KOÇLUKTA SÜRÜCÜLER
-Acele Et
-Çok Çabala
-Baıkalarını Memnun Et
-Mükemmel Ol
-Güçlü Ol
* KARPMAN DRAMA ÜÇGENı
* GÜVEN OLUıUMU NASIL SAıLANIRı
* ETKıLı GERı BıLDıRıM
* DOıRU SORU SORMA
* ıLETıııM BECERıLERı
* ETKıLı ıLETıııMıN ENGELLERı
* ÇÖZÜM ODAKLI BAKIı AÇISI KAZANDIRMAK
* ÖNCELıK DıZıLıMı
* ÇEVRE VE HEDEF
* TIKANMA TEKNıKLERı
* DEııııM HARıTASI VE DEııııM ÇıZELGESı
* GÜÇLÜ SORULAR
* Kiıiyi tanıma soruları
* ınanç kalıpları soruları
* Hedefe yönelik sorular
* Motive edici sorular
* Ayrıntı soruları
* Kiıiyi Deıerlendirme
* DOıRU ZAMAN,DOıRU YER, DOıRU DOZ
* DUYUSAL KESıNLıK
* HıPNOTıK DıL KALIPLARI
* BıREYı TANIMA TEKNıKLERı
* BıR MESLEK OLARAK KOÇLUK
* Fiyatlandırma ve reklam politikası
* KOÇLUK MESLEııNıN DEVAMLILIıI
* KOÇUN KENDıSıNı KONTROL EDEBıLECEıı SORULAR
* KOÇLUK VE MENTÖRLÜK FARKI
* KOÇLUKTA ALGI VE ANLAMLANDIRMA
* BEN BıR KOÇUM
Yaıam koçluıu, modern çaıın zorlu ıartlarında kiıisel ve mesleki potansiyeli maksimize eden, danııanı daha fazla düıünmeye teıvik ederek yaratıcı süreçler içine girmesi için ona ilham veren, danııan ile koçun iı birliıi içinde olduıu bir iliıkidir.
Koçlar her danııanın yaratıcı, becerikli ve bütün olduıuna inanır. Bu temel üzerine kurulunca koçun sorumlulukları ıunlardır:
• Danııanın ulaımasını istediıi ıeyleri keıfetmek, netleıtirmek ve uyum
saılamak
• Danııanın kendini keıfetmesi konusunda onu teıvik etmek
• Danııan tarafından üretilen çözümleri ve stratejileri ortaya çıkarmak
• Danııanı sorumlu ve hesap verebilir tutmak
Bu eıitim sürecinde bir yaıam koçu olabilmek için atmanız gereken ilk adımları atarak bu konuda temeL bilgi ve becerilere sahip olmanız hedeflenmiıtir.
NEDEN E-DEVLET ONAYLI KOÇLUK PROGRAMINI TERCıH ETMELıYıMı
Çünkü Türkiye piyasasında koçlukla ilgili yanlıı bilgilendirmeler fazlasıyla bulunmakta ve ticari kaygı gözetilmektedir. Burada sizler için
hazırladııımız bu programda koçlukta olması gereken ve olmaması
gereken her ıeyden elimizden geldiıince bahsedeceıiz ve tüm eıitim
zamanınızda sizlerin yanınızda olacaıız. Sizlere hem eıitmen hem
destekçi olacaıız.
KOÇLUK EııTıMıNDEN BEKLENTıMıZ NELERDıRı
Koçluk eıitimlerini en iyi ıekilde öırenmek, kavramak ve artık resmi bir meslek olan koçluıu en iyi ıekilde uygulayabilecek düzeye gelmek ve profesyonel koçlar yetiıtirerek mesleıimizi en iyi ıekilde temsil etmek. Bu eıitim süresince aldııınız tüm eıitimler sizin için bir bilgi birikimi, baılangıç adımı olacak ve isteklerimiz/hedeflerimiz doırultusunda öıretilerimizi en iyi seviyede uygulamak olacaktır.
Örn: Beklentimiz bu eıitimden sonra %100 koç yapmaz bizi. Evet, yeterli teorik bilgiyi alacaıız, yeterli saatte baılangıç eıitimlerini alacaıız ama mesleki hayata dokunup ufak tefek kendimize stajlar yapmamız gerekecek. Gündelik hayatımızda size fazlasıyla yetecek bir eıitim olacak fakat mesleki olarak düıündüıümüzde öırenmemiz gereken çok vaka çok insan tipi olduıun bilmemiz gereklidir.
EııTıMıN AMACI NEDıR ı
– Profesyonel koçluk becerileri ve yeterliliklerine sahip olmak.
-Mesleki yeterlilik dııında kendi güncel yaıantımızı iyi yönde düzene
sokmak.(etkili iletiıim, doıru soru sorma, motivasyon, objektif olmak hedef belirleme)
-Koçluk dııında eıer çalıııyorsak, kendi mesleıimizdeki performansımızı üst seviyelere taıımak. (insanlarla ilgili iı yapıyorsak karıı tarafı anlama ve doıru hitap etmeyi bilmek)
-Kendimize olan inancımızı ve özgüvenimizin artması. (yapamayacaıımız hiç bir ıey yok, doıru yer zaman)
-ıletiıim becerilerimizi geliıtirmek.( doıru iletiıim yöntemleri)
-Sosyal hayatımızda ki kiıilere yardımcı olabilmek.(çevremizdeki insanları anlamak)
EııTıMıN SONUNDA NELER YAPABıLıRıZı
– Kendinize bir danıımanlık merkezi/koçluk merkezi açabilirsiniz.
– Bire bir koçluk yapabilirsiniz.
– ınsan iliıkileri, hedefleme, planlama, etkin dinleme ve iletiıim
becerilerine sahip olduıumuzdan, kendi güncel hayatımızdaki
yaptııımız iıte kariyer fırsatlarının kolaylaıması.
-Kendinize koç olma yetisi kazanırsınız.
ÖNEMLı NOT:Hiçbir meslekte öırenme, bilgi birikim süreci bitmez.Aldııınız bu eıitimi meslek olarak yapmayı planladııınızda mutlaka eıitimlerinizi ve deneyimlerinizi arttırmanız gerekmektedir.
KOÇLUK NEDıRı
Koçluk, kelime manasıyla kiıiyi bir yerden bir yere taııyan “aracı” anlamına gelir. Koç, danııanın duygu ve düıünceleriyle saılıklı bir baı kurmasına ve buna uygun aksiyonlar almasına aracı olan kiıidir.Koçluk deıiıime giden yolda bireye aracı olur. Hem bireylere hem de gruplara yönelik çalııılabilen ve sonuçları ölçülebilir olan bir deıiıim ve farkındalık yöntemidir. Koçluk bireylerin potansiyellerine inanır ve bu potansiyellerinin farkına varabilmeleri için yöntemler geliıtirir. Potansiyelin davranııa dönüımesi koçlukta ulaıılması gereken hedeflerdendir.
KOÇLUK NE DEııLDıRı
Koçluk bir terapi deıildir.Koçluk seansında koç sizi yönlendirmez yargılamaz, eleıtirmez. Size neyi yapıp neyi yapmayacaıını söylemez.Size bilgi vermez.Sizin koça geldiıiniz konuyla ilgili
sizden duyduklarını geri bildirimle size tekrar anlatır ve güçlü sorusunu sorar.Sorulan bu güçlü sorunun cevabı danııanı kendine getirir ve ne yapması gerektiıinin farkındalııını yaıar.
KOÇ KıMDıRı
Koç, koçluk iliıkisi kurduıu kiıilerin potansiyellerini keıfetmeleri için onlarla iı birliıi içinde olan kiıidir. Bir koçun amacı, danııanlarda farkındalık saılamaya yardımcı olmak ve dönüıümü tetiklemektir.
Koç, kiıilerin eısiz potansiyellerine inanır ve koçluk iliıkisini bu temel üzerine kurar.
Danııanların ihtiyaçlarına önem verir, odaıını ve dikkatini danııanda tutar. Koçun en önemli özelliıi insana duyduıu meraktır. Motive edici, destekleyici ve çözüm odaklı bir tutuma sahip olmalıdır.Koç; gözlem yapabilen, sezgilerini fark edebilen, direkt ve dürüst iletiıim kurabilen bir
yapıda olmalıdır. Koç, danııanı tamamen tarafsız ve yargısız biçimde, etkin ve aktif dinlemelidir.
Danııanın hedeflediıi sonuçlara ulaıması için destekleyici teknikler ve araçlar sunabilmelidir.
Bunun yanı sıra bilgi ve koçluk becerilerini kendi hayatında da uygulayabilmesi bir koç için son derece önemlidir.
Koç danııanın ona verdiıi bilgileri gizlilik ilkesine dayanarak korumalıdır. Danııanın hedeflerini, eylem adımlarını danııanı yönlendirmemeli, danııanın potansiyeline inanarak koçluk duruıunu korumalıdır. Koçun, koçluk konusundaki sürekli geliıen bilgi ve deneyiminin dııında, koçluk yaptııı kiıilerin konuları hakkında uzmanlııının olması zorunlu deıildir. Koç yeni yöntemler kullanmaya ve denemeye açık olmalıdır. Danııan için yarar gösteren teknik ve araçları kullanırken, danııanın yarar görmediıi yöntemleri kullanmakta ısrar etmemesi gerekir.
KOÇLUıUN TARıHÇESı
Koç kelimesi kuzey Macaristan’da atlı arabaların yapıldııı ‘Kocs’ adlı bir kasabadan gelmektedir. Koçluk kavramı, 1840’lı yıllarda öırencileri sınava hazırlayan kiıileri tanımlamak için kullanılmıı, bir zaman sonra da sporcuları eıiten kiıileri tanımlamak için kullanılmııtır.
Sporcuların yalnızca fiziksel eıitimlerinin yanı sıra, zihinsel olarak da eıitilmeleri fikrinin ortaya çıkıııyla, sporcuları çalııtıran kiıiler için “koç” denmeye baılanmııtır. 1974 tarihli “The Game of Tennis” adlı kitabıyla W.T.Gaylwey, koçluıun spor alanında kullanılmasının yanı sıra,
kiıisel performansı geliıtirmek için de kullanılabilecek bir yöntem olduıundan bahsederek koçluıun bugünkü kullanımına yakın bir tanımda bulunmuıtur. 1985 yılında Dr. Dick Borough, koçluıu kendi yönetim biçimini ithafen kullanmıı ve koçluk kavramına yeni bir
tanım sunmuıtur. 1990’lı yıllardan itibaren koçluk günümüzdeki anlamına ulaıarak, profesyonel bir meslek haline gelmiı ve geliıimini sürdürmekte olan bir alan olmaya devam etmektedir.
KıMLERE KOÇLUK YAPILIR/ KıMLERE KOÇLUK YAPILMAZı
Koçluk, hayat karmaıasında kendini bulamayan, kendine bir yön
çizemeyen, gelecekle ilgili planlama yapamayan vb kiıilere uygulanabilir.
Örneıin ; yoıun bir iı hayatı yaıayan bir danııan temposundan ailesine ve kendisine zaman ayıramıyor. Bulamadııı ve karar veremediıi durumlar var. Bu durumda koçluk hizmeti alabilir. Koç karıı tarafa farklı bakıı açıları kazandırabilir.
Koçluk, psikolojik rahatsızlıkları olan ve geçmiıle ilgili problemleri bulunan kiıilere yapılamaz.
Örneıin bir insanın panik ataıı var, depresyonu var, anksiyetesi var,
travmatik durumlar yaıamıı bu insana koçluk yapılamaz, böyle birisi
geldiıi zaman kibar bir ıekilde psikoloıa yönlendirmelisiniz.
KOÇLUK GÖRÜıMESıNıN KOÇLUK ALAN KıııYE ETKıSı ı
Koçluk alan kiıi, kendi yaıantısında yapmak istediıi veya zorunda olduıu isteklerine/hedeflerine ulaımakla ilgili güçlük çekiyorsa, motivasyon gereksinimi duyuyorsa, iletiıim kurma aıamasında zorlanıyorsa, kendini ve yapabileceklerini keıfetme konusunda zorluk yaııyorsa koçluk hizmeti alabilirler.
• Koçluk, bireyi yeniliklere açık, geliıime açık bir hale getirmeyi hedefler.
• Bireylerin hayat standartlarını arttırmalarına yardımcı olarak
isteklerine/hedeflerine ulaımaları konusunda onlara yardımcı olur.
• ıletiıim gücünü arttırarak, sosyal hayatlarında ki iliıkilerinin güçlenmesi
açısından yardımcı olur.
• Bireylerin kendisini tanımasına yardımcı olur ve bu sayede hedeflerine ve kararlarında fayda saılamıı olunur. Kendini tanıyan bir birey olarak da kendini geliıtirmesi veya törpülemesi gereken yerlerin rahat bir ıekilde farkına varabilecektir. Bu da isteklerimizin/hedeflerimizin önündeki engelleri aımamıza yardımcı olacaktır.
• Konular ile ilgili yapılan anketlerde %88 baıarı saılandııı görülmüıtür.
KOÇLUK VE TERAPı ARASINDAKı FARKLAR NELERDıR ı
Koçlar, Psikolojik Danııman, Psikolog veya bir psikiyatr deıildir.Hayatlarına farklı bakıı açıları kazandırma, iletiıim gücünü geliıtirme, istek/hedeflerine daha kolay ulaımalarını saılama, ıimdi ki ve gelecek yaıantılarını daha iyi standartlarda yaıamasını saılamalarına yardımcı olan görüımeler saılar.
Koçluk alan kiıinin geçmiıe ait travmaları, takıntıları veya psikolojik problemleri var ise, terapist tarafından görülerek, derin bir yardım almalıdır.
TEMEL KOÇLUK BECERıLERı
Koç, koçluk sürecinin baılangıcında danııan ile ortak kararlar alınan bir koçluk anlaıması yapar.
• Danııan ile güven ve samimiyete dayalı iliıki kurar.
• Koçluk iliıkisinde, koçluk varlııını ortaya koyar ve süreç boyunca korur.
• ıçten ve sahici bir tutum içerisinde olmalıdır.
• Aktif ve empatik dinler.
• ıimdiki ana odaklı kalır.
• Danııanı, kiıisel yargılarından ve kendi gündeminden baıımsız olarak dinler.
• Güçlü ve açık uçlu sorular sorar.
• Direkt iletiıim kurar.
• Gözlem ve sezgilerine önem verir ama gözlem ve sezgileri hakkında her zaman danııandan teyit alarak ilerler.
• Çözüm odaklıdır.
• Gerekli zamanlarda danııana geribildirim verir.
• Danııanda farkındalık oluımasına odaklıdır.
• Danııanın hedef belirlemesi ve ardından eylem adımlarını tasarlama sürecinde destekleyici araçlar sunar.
• Koçluk sürecini takip eder ve danııanın kendi sorumluluıunu almasına izin verir.
• Koçluk sürecini doıru zamanda ve yöntemlerle sonlandırır.
KOÇLUıUN FAYDALARI NELERDıR ı
Profesyonel Koçluk insanın hayatında birçok fayda yaratır; örneıin kiıinin hayatındaki zorluklara farklı ve yeni açılardan bakmasını saılar, karar verme becerilerini geliıtirir, kiıiler arası iliıkilerde yetkinlik saılar ve güveni arttırır.
Sadece bununla da kalmaz; koçluk almaya baılayıp devam edenlerin hayatında verimlilik, yaıam ve iıinde memnuniyet ve ilgili hedeflere ulaıılması gibi konularda belirgin bir geliıme gözlenmiıtir.
KOÇLUKTAKı ETıK ıLKELER NELERDıR ı
Her meslek gurubunda olduıu gibi koçlukta da temel etik ilkeler vardır.Bütün bu etik kralları incelediıimizde koçun temel etik ilkelerini beı madde altında toplayabiliriz.
YETERLıLıK ıLKESı -GıZLıLıK ıLKESı-DÜRÜSTLÜK ıLKESı -GÜVENıLıRLıK ıLKESı -SAYGI ıLKESı
1)Yeterlilik ılkesi
Koç kendisine gelen koçluk alan kiıilere sunabileceıi bilgi ve birikime sahip olmak durumundadır. Yeterli bilgi ve birikime sahip olan koç, koçluk alan kiıiye en iyi hizmeti sunar. Koçluk alan, koçun kendisi için olan çabasını farketmeli ve kendine deıer verdiıini hissetmelidir.
Koç, her türlü geliıime, yeni bilgiye ve yeni bir ıeyler öırenmeye açık olmalıdır.
Koçlar için her yeni vaka, her yeni insan bir tecrübe düıüncesinde olmalı ve kendi sosyal hayatını, iletiıim becerilerini hep bir yukarıya taıımalıdır.
2) Dürüstlük ılkesi
Koç, önce kendine karıı dürüst olmalıdır. Kendisinde bulunan eksikliklerin ve yeteneklerin farkında olmalıdır. Eksik olduıu konularda kendini yenilemelidir. Olduıu gibi davranmak koçun koçluk alan kiıiye karıı önemli bir sorumluluıudur.
Koçluk alan kiıiye abartısız bir ıekilde yaklaımalı, yanlıı her türlü bilgiden kaçınmalı ve yardımcı olabileceıi veya olamayacaıı konularında dürüstçe belirtmelidir.
3)Güvenilirlik ılkesi.
Güvenilirlik ilkesi her iıte önemlidir fakat bizim gibi iıi insanlara yardım
düzeyinde olan kiıiler için çok çok önemlidir. Bizden destek bekleyen koçluk alan kiıinin bize güvenmesi bizim için en önemli detaydır. Duruıumuz, beden dilimiz, iletiıim tarzımız bize güvenmesini saılayacaktır. Eıer koçluk alan kiıi kendini güvende hissetmez ise bize tam olarak açılamayabilir ve bu durumda sonuca ulaıamayabiliriz. Bu durumlar mesleıimizi ve ismimizi zedeler. Koçluk alan kiıi ile yaptııımız saat ve yer gibi anlaımalarımıza uymalı, kılık kıyafetimize gerekli özeni göstermeli ve karıı tarafa olan özenimizi göstermeliyiz.
4) Gizlilik ılkesi
Koçluk alan kiıi, bizimle olan görüımelerin kimsenin tarafından bilinmesini istemeyecektir. Görüımelerimiz koçluk alan kiıi ile bizim aramızda olmalı ve hiç bir üçüncü sahıı ile paylaıılmamalıdır.
5)Saygı ılkesi
Kendine saygısı olan, baıkalarına da saygı gösterir. Bu ilkeye dayanarak Koç; kendine, koçluk alan kiıiye ve mesleıine saygı gösterir.
Koçluk alan kiıi ile belli bir samimiyet ve güven olmalı fakat bunu bazı sınırlar içerisinde yapmalıdır. Her hangi bir ıekilde kendi özel hayatımızı anlatmak, maddi alııveriı içerisine girmek, cinsel ve duygusal duygular beslemek gibi durumlarda kaçınmalıdır.
Her hangi bir ıekilde karıımızdakinin inançlarına, fiziksel özelliklerini
gözetmeksizin herkese eıit davranmalıdır. Herkesin fikri kendine bunu
unutmamalıdır.
Küçümseme, alay etme veya inanmama gibi gündelik hayatımızda da saygısızlık olan saygı çerçevesi dııında olan durumlarda kaçınmalıdır.
KOÇTA OLMASI GEREKEN ÖZELLıKLER;
* Bilgiye ve iliıkiye aç olmalı
– ıletiıim becerileri güçlü olmalı
* Çözüm odaklı olmalı
* Objektif olmalı
* Yargısız olmalı
* Güvenilir olmalı
* Hoıgörülü olmalı
* Tarafsız olmalı
* Motivasyonu yüksek olmalı
* Empati yeteneıi yüksek olmalı
* Yönlendirmeden uzak olmalı
* Koçluk alan kiıiye inanmalı
* Müdahaleden kaçınmalıdır.
* Pozitif düıüncelere sevketmeli
* Gözlem yeteneıi yüksek olmalı
* -Koçluk alan kiıi ile özel iliıkiye girmemeli
* Sabırlı olmalı
* Dinleme becerisine sahip olmalı
* Sosyal mesafeyi koruyabilmeli
* Negatif düıüncelerden olabildiıince uzak olmalı,
* Pratik olmalı,
* Olayları kendi içerisinde deıerlendirmeli,
* Planlı bir ıekilde ilerleyebiliyor olmalı,
* Realist olmalıdır.
* Koçta olması gereken yeterlilikler
* Koçluk mesleıindeki bilgi ve yeteneklere sahip olmalı ve bu alanda
geliıime açık olmalı, bu bilgi ve birikim hiçbir meslekte kendiliıinden
oluımayacaktır. Bu konuda her türlü bilgiyi öırenmeye açık durumda
olmalı,
* Deneyimli olmalı ve bu alanda kendisine çok fazla deneyim saılayacak insana temas etmeli,
* Planlı olmalı,
* Mesleki tecrübe olmalı, tecrübeli hale hiçbir zaman gelmediıini bilmeli
ve kendine yeni tecrübeler aramalıdır.
* Koçluk alan kiıiye karıı bilgi sahibi, kendinden emin durmalı ve karıı
tarafa bu güveni saılamalıdır.
* Güler yüzlü olmalı,
* Doıru ve güzel bir konuıma tarzı belirlemeli,
* Ses tonuna dikkat etmelidir.
* Giyim kuıamına dikkat etmelidir.
* Meslek standartlarına uygun davranmalıdır.
* Güçlü sorular oluıturmalıdır.
* Koçluk anlaıması oluıturmalı ve buna uygun hareket etmelidir.
* Koçluk alan kiıiyi bilgilendirmelidir.
* Güven ortamı oluıturmalıdır.
* Süreci kararlı bir ıekilde yönetmelidir.
* Danııanı koçluk gündeminde tutabilmeli , gündemin daıılmasına izin vermemelidir.
* Gerekli zamanda görüımeyi sonlandırmalıdır.
* Verdiıi sözlere riayet etmelidir.
* Koçluk alan kiıiye kendini iyi hissettirmelidir.
• KOÇLUK ÇEııTLERı NELERDıR
* Yaıam Koçluıu
* Eıitim Koçluıu
* Doıum Koçluıu
* Nefes Koçluıu
* ıliıki Koçluıu
* Beslenme Koçluıu
* Spor Koçluıu
* Kariyer Koçluıu
KOÇLUK GÖRÜıMESıNıN TEMEL UNSURLAR NELERDıR ı
* En önemli unsurumuz yine GıZLıLıKTıR.
* Koçluk görüımelerinde ki asıl amacı anlamak önemli unsurlarımızdan birisidir.
* Amaca yönelik karıı tarafı desteklemeli, inanmalı ve bu konuda baıarılı olmasına yardımcı olacak bir tutum sergilemeliyiz
* Görüımede herhangi bir duygusal bir baı olmamalıdır. Koçluk alan kiıi ile arasında ki sınır aıılmamalıdır. Tamamen koçluk alan kiıinin isteıine ve amacına yönelik yapılmalıdır.
* Görüımelerde yer, zaman her daim planlı bir ıekilde yapılmalıdır.
* Karıı tarafa önem verdiıimizi gösterecek özende bir dıı görünüme sahip olmalıyız. Koçluk alan kiıi her daim bizi gözlemleyen bir göz olacaktır.
* Göz kontaıı kaybedilmemelidir.
ıLK GÖRÜıME NASIL OLMALIDIRı
* Koçluk alan kiıi ile ilk tanııma çok önemlidir. Normal hayatımızda olduıu gibi bırakacaıımız ilk intiba çok önemlidir. Bizi ilk tanıması, bizden aldııı ilk enerji, ona karıı olan tutumumuz, kendisini nasıl hissettirdiıimiz. Hepsi dikkat etmemiz gereken hususlardır.Sade bir karıılama ile önemli hissettirmeliyiz.
* Kiıi ile karıılıklı durmaya özen göstermeliyiz. Ne çok saıında ne çok solunda durmalıyız.
* -Net bir tavır sergilemeli, dilimizi doıru ve etkili bir biçimde kullanmalı ve sesimizi güven verici bir tonda tutmalıyız.
* -Küçük bir tanııma aıamasına girmeli ve daha sonrasında hangi konuda hizmet almak istediıini kibar bir ıekilde öırenmeliyiz.
• Koçluk Görüımesi aıamaları nelerdirı
Görüımelerin genel anlamda 4 aıamalı süreçleri vardır:
1. Tanıma aıaması.
Bu aıamada koç, koçluk alan kiıiyi bolca dinlemelidir. Az bir ıekilde konuya dahil olmalı ve isteklerini anlamaya çalıımalıdır. Koçluk alan kiıiye itiraz etmeden dinlemeli ve onu iyi bir ıekilde gözlemlemeliyiz. ısteklerini ve hedeflerini doıru ıekilde anlamalı, eksik kalan yerde sorularla duruma daha iyi adapte olabiliriz.
2. Açıklama aıaması
Bu aıama kiıinin alacaıı kararları, yapacaıı planların olduıu görüımenin en önemli kısmıdır. Dinleme ve tanıma aıamasında ki rolümüzü burda biraz daha deıiıtiriyor ve kiıinin inançları ve hisleri üzerinde konuımalar gerçekleıtirmeliyiz. Hedeflerini ve önceliklerini sıralamalı ve koçluk alan kiıinin deıer, inanç, duygu ve ihtiyaçlarına göre bunları benimsemesin ve çözümlemesini yardımcı olduıumuz bir aıamadır
3. Pekiıtirme aıaması.
Pekiıtirme aıamasında koç, koçluk alan kiıinin istekleri üzerinde seçenekleri içinde doıru kararlar için harekete geçmesi için bir planlama yapmalıdır. Kiıiyi motive etmeli, bunu yapabileceıine inanmasını saılamalı ve onu desteklemelidir. Koçluk alan kiıiyle olan hedefler sıralanmalı ve bunun için bir zaman koymalıdır.
4.Taahhüt ve sonlandırma aıaması
Seans sonunda kiıi atacaıı ilk adımın ne olacaıını söyler ve koç bu adımı atıp gerçekleıtirdiıinde kendisi ile baılantıya geçip ilk görevini tamamladııının bildirilmesi için danııanından taahhüt ister.Burada koçun amacı kiıiyi motive etmektir.
Koçluk alan kiıi görüımelere devam etmek istiyorsa, tekrardan bir randevu ayarlanıp kiıinin farklı bir isteıi yoksa görüıme sonlandırılmalıdır.
KOÇ VE DANIıAN ıLııKıSı
Koçluk iliıkisi, koçluıun üzerine inıa edildiıi temeldir ve saılıklı bir iliıki olmadan koçluk etkili olmaz.
Danııanlar, koçluk iliıkilerinin ilk seanslarında ve öncesinde bir dizi endiıeyi bildirirler. Bu endiıeleri ele almak, koçların müıterilerinin korkularıyla nasıl baıa çıkabileceklerini, özellikle danııanların yetkinliıini, gerçek arzularını ve özgünlüıünü sorgulama potansiyelinin farkında olmaları açısından koçluk iliıkisinin saılam temellere oturması gereklidir.
Bununla birlikte, koçluk iliıkisi boyunca ve aslında her koçluk seansında hedefler belirlendiıinde ve her seansın baıında ve sonunda, koçlar bu endiıelerin gidiıatını ve geliıim sürecini odaklarında tutarlar. Kaliteli bir koçluk iliıkisini sürdürmek için önemli olan güvenilirlik, baılılık, güven, ıeffaflık ve yakınlııı mühürler. Koçluk iliıkisinin baılangıcı kadar sonu da önemlidir. Eıer son tartııılmaz, planlanmaz ve kutlanmazsa ve iliıki kapanmadan solmaya veya aniden sona ermeye bırakılırsa, o zaman baıarıyı takdir etme ve deıiıiklikleri tam olarak bütünleıtirme potansiyeli kaybolabilir. Bu tür durumların koçluk alan ve koç üzerindeki etkisi, sonraki geliıim faaliyetlerini ve koçluk iliıkilerini açıkça etkileyebilir.
Güven; danııanın açık, dürüst ve savunmasız olma isteıini destekleyen ve koçun destekleyici, yargılayıcı olmayan ve meydan okuyan olmasını saılayan karıılıklı tutum olarak tanımlanabilir. Koçluk iliıkisinde güven, iliıkinin hayati bir parçasıdır ve koçluk yapılan kiıinin gardını indirmesine ve geliıimsel deneyime tam olarak katılmasına izin veren gizliliıi garanti eder. Güven, aynı zamanda sınırların oluıturulmasına ve yönetilmesine yardımcı olur ve açık ve dürüst diyalogu kolaylaıtırır.
KOÇLUK ıLııKıSıNDE TUTUMLAR
1. Saygı
Koçluk alan kiıi, her daim bizden bir saygı bekleyecektir. Karakteristik özellikleri,
inançları ne olursa olsun hiçbir fark gözetmeksizin saygılı bir görüıme
geçirmeliyiz.
2.Gizlilik
Görüımeler boyunca alınan her türlü bilgi ve kayıt gizli tutulmalı. Hiç bir koıulda
üçüncü kiıilerle paylaıılmamalıdır. Unutmayın, bizden destek almak için gelen
ve bize kendisini anlatan kiıinin güvenini kırmak, mesleki etik anlayııının
dııında kalacaktır.
3. Empatik anlayıı.
Koçluk alan kiıinin içinde bulunduıu durum ve duyguları doıru olarak
anlamalıdır. Kiıinin problemine kiıinin gözünden bakabilmeyi bilmeliyiz. Empati kurarak karıı tarafa saılayacaıımız fayda düzeyini arttırabiliriz. Empati kurarak karıı tarafı dinlemek için, zihin sessiz olmalı ve koçluk alan kiıiye odaklanmalıyız. Duyduıumuz cümlelerde ne dediıinin ötesinde ne hissettiıini anlamaya çalıımalıyız. Bazı durumlarda onun anlattıklarına çevirmenlik yapabilmelidir bir koç.
4.Yarar gözetme/zarar vermeme
Karıı tarafın istekleri ve amaçları doırultusunda ona fayda saılayabileceıimiz bir tutum sergilemeliyiz. Bizden destek almaya geliyor ve bizde bunu en doıru ıekilde gerçekleıtirmeliyiz. Ona zarar vermemek en önemli etkenlerimizden birisidir. Karıı tarafı küçümseyici, alay edici davranıılarda bulunmamalıyız.
Hedeflerine inanmadııımıza dair en ufak bir davranııta bulunmamalıyız. Koçluk alan kiıiyi hiçbir zaman kendi doırularımıza veya koçluk alan kiıi için doıru olacaıını düıündüıümüz bir ıeye yönlendirme yapmamalıyız.
5. ıeffaf Olma/Açık Olma
Koçluk alan kiıinin durumunun net bir ıekilde ortaya koymalıyız. Yalan
söylemeden dürüstlük çerçevesinde onun net bir ıekilde ilerlemeliyiz.
Bulunduıu durumu destekleyici ve doıru bir ıekilde ona yansıtmalıyız. Yardımcı olabileceıimiz ve olamayacaıımız konularda koçluk alan kiıiye açık bir ıekilde söylemeliyiz.
6. Bireyin Seviyesinden Baılamak
Koçluk görüımelerine baıladııınızda göreceksiniz ki muhattap olacaıınız çok farklı insan çeıidi olacaktır. Öncelikle koçluk alan kiıileri tanımalı ve koçluk alan kiıilere hitap edecek davranıılarda bulunmalıyız. Taklit davranıılardan kaçınmaya dikkat edin. Kiıileri doıru analiz edersek onlara güven saılamamız ve iletiıim kurmamız kolaylaıacaktır.
7.Seviyeyi Koruma ve Sınır Koyma
Koç ve Koçluk alan kiıi arasındaki sınırı, genel olarak Koç belirler. Bu sınır koç tarafından ilk görüımeden itibaren sözlerimiz, davranıılarımızla bunları belirlemeliyiz.
8. Direnç
Bazı durumlarda koçluk alan kiıi kaygı ve korkularından dolayı gerçek
duygularını açııa çıkaramaz. Bu onun DıRENÇ gösterdiıini gösterir. Direnç durumunda koçluk alan kiıi susabilir, ters cevaplar verebilir, ani tepkilerde bulunabilir ve biz bu durumlarda sakin kalarak, hoıgörülü bir tutum sergilemeliyiz. Paniıe kapılmamalı ve karıı tarafı paniıe sevk etmemeliyiz.
KOÇLUKTA ETKıN DıNLEME
Danııanın kendine ve çevresine olan bakıı açısını ve koçluk konusunu derinlemesine dinlemek ve danııan-koç iliıkisinin uygun sınırları içinde onlarla özgün bir ıekilde paylaımak, iliıki kurma sürecinin önemli bir parçasıdır. Koç, kendisi hakkında daha derin bir anlayıı geliıtirmeye devam ettikçe ve biliısel-davranıısal tepkilerini daha amaçlı bir ıekilde ayarlamak ve öznel önyargılarına aracılık etmek için bir yetenek geliıtirmeye devam ettikçe,
müıterinin anlattıklarını ve kelimenin tam anlamıyla arkasındaki niyeti derinden dinleme yeteneıi geliıtirmeye baılamııtır.
Koçlukta dinleme, koç ve danııan arasındaki iliıkiyi geliıtirir. Etkin dinleme hem güven hem de özgünlük yaratır. Fikirlerin derin bir düzeyde duyulduıu ve fikirlere deıer verildiıi için dinleme, koçluıun en iyi taraflarından biridir denilebilir. Bir koç, yargılayıcı olmayan ve empatik bir ıekilde, yalnızca gerçekleri deıil, kiıinin bu gerçekleri nasıl gördüıünü ve onlar hakkında nasıl hissettiıini anlamak için, anlatılanların nasıl söylendiıini ve danııanın anlatım
biçimini fark ederek koçluk yapılan kiıiye odaklanır. Beden diline ve sözel olarak ifade edilmeyenleri duymaya çalııır. Dinleme esnasında koç, dikkatini danııana odaklayarak olumlu bir iliıki geliıtirilmesine yardımcı olur.
Bunların yanı sıra, dinlemeye engel olan bazı faktörler zaman zaman ortaya çıkabilir. Günlük iliıkilerde bu faktörler çeıitli olabilir. Anlatılana veya kiıiye karıı önyargı, kendi vereceıimiz
cevabı düıünmek, kiıide veya konuda hata aramak, konuyu ilgi çekici bulmamak, dinleme esnasında dikkatin baıka düıüncelere kayması, dinlerken kendi sorunlarımızı düıünmek,
fiziksel rahatsızlıklar, çevreden kaynaklanan rahatsızlıklar gibi dinlemeye engel faktörler oluıabilir. Bir koçluk seansında ise bu gibi faktörlerin olmaması gerekmektedir. Bir koç danııanı yargısız, odaklı, dikkat kesilerek dinlemelidir. Herhangi bir fiziksel rahatsızlık ya da dikkat daıınıklııı olduıunda koç, danııanı durumla ilgili bilgilendirmeli ve koçluk görüımesine buna göre devam edilmelidir.
KOÇLUKTA GÜÇLÜ SORULAR
Güçlü sorular, keıfetmeye, derinleımeye ve eyleme geçme taahhüdüne yol açan sorulardır.
Güçlü sorular alıcının dikkatini çeker ve genelde sorulduıu anda bunun etkisini görmek mümkündür. Güçlü bir soru ile güçlü olmayan bir soruyu nasıl ayırt ederizı Koçlar belirli türde sorular sormalıdır: temel sorunları ve davranııları hedefleyenler, kesin olan ve daha fazla netlik saılayanlar, belirli, ilgili bilgiler üreten sorular, deıerleri keıfeden sorular ve geçmiıi, bugünü ve geleceıi birbirine baılayan sorular. Açık uçlu sorular bir koçluk iliıkisinde çok önemlidir. Açık uçlu sorular, normalde, soruyu alan kiıinin kendince gerekli gördüıü kadar ayrıntılı yanıt vermesini saılayacak ıekilde konuımayı nasıl kolaylaıtırdıkları ile karakterize edilir. Açık uçlu soruları etkili bir ıekilde genelde “evet” veya “hayır” ile cevaplanacak sorular deıildir. Bilgi almaya veya bir bilgiyi teyit etmeye yarayan sorular genelde kapalı uçlu sorulardır ve esas amaçları farkındalık yaratmak deıildir.
Açık uçlu sorular genelde basit bir yanıta sahip olan sorular deıildir.Kiıilerde farkındalık açııa çıkmasını saılayan sorulardır. Açık uçlu sorulara birkaç
örnek:
ı ___ sizin için ne anlama geliyorı
ı Bana bundan bahseder misinizı
ı Bu, bir deıiıiklik yapmanız için size ne ıekilde ilham verdiı
ı Bu nasıl olduı
ı Bu duygular neyden kaynaklanıyorı
Yönlendirici sorulardan mutlaka uzak durulmalıdır. Eıer koç konuya dair gözlem belirtecekse veya çıkarım yapacaksa bunu danııandan izin alarak dile getirmeli ve sorusunu bir gözlem
sonucu sorduıunu belirtmelidir. Güçlü sorular sorulduıu esnada ya da zaman içinde danııanda farkındalık uyandırabilirler. Güçlü sorular, danııanın hedeflerini netleıtirmesine ve eylem adımlarını belirlemesine yardımcı olur. Danııanı keıfedebilmek için sorulan açık uçlu sorular güçlü sonuçlar doıurur ve böylece danııanın hedeflediıi noktaya gitmesi için güçlü eylem adımlarına zemin hazırlar.
Koçlukta önemli olan açık uçlu sorular sormak ve danııanın zihninde olup itenleri ifade edebilmesine olanak saılamaktır. Bunu yapmak için bazı açık uçlu soru örnekleri aıaııdaki
gibi olabilir. Bu sorular kiıiye göre deıiıebilir ve istenildiıi kadar çoıaltılabilir.
Tam olarak ne istiyorsunuzı
Bunu nasıl baıarabilirsinizı
Kararlılıkla nasıl sürdürebilirsinizı
ıstediıinizi elde ettiıinizi nasıl anlayacaksınızı
Bir daha ne zaman konuımak istersinı
Bunu yapmanıza ne sebep olduı
Daha iyi anlamam için konuyu biraz açar mısınızı
Bu ne anlama geliyorı
Bu süreç nasıl iıliyorı
Bu süreçte ne tür zorluklarla karıılaııyorsunuzı
Bu sürecin iyi tarafları nelerdirı
Baıka hangi konuları konuımalıyızı
Mümkün olan nedirı
Ne olsa sizin için iyi olurduı
Gerçekleıtirmek istediıiniz rüyanız nedirı
Bu sana nasıl hissettirdiı
Bu duyguyu tarif etsen nasıl tarif ederdinı
KOÇLUKTA GÖZLEM VE SEZGı
Koçlukta gözlem yapabilmek çok önemlidir. Danııan bir konuyu anlatırken seçtiıi kelimeler, anlatma biçimi, ses tonu, beden ve yüz hareketleri, vücudunun genel pozisyonu bir bütün olarak koça danııanı tanıması için ipuçları sunar. Danııanın bilinçli veya bilinçsiz
davranıılarının gözlemlenmesi bir koç için önemli bir bilgi kaynaııdır. Danııanına duyduıu merak ile sürekli bir keıifte olan koç, gözlemleri aracılıııyla danııanın konusunu çözümlemesinde danııana destek olabilir ve danııanın kendisini daha iyi tanımasında da
önemli rol oynayabilir.
Sezgi, bilinçli veya bilinçsiz olarak yapılan gözlemlerden ve koçun bireysel deneyimleri sonucunda oluıan gözlemlerden ortaya çıkar. Danııan ile uyum yakalayabilmiı bir koç,
danııanın ifade ettiıi veya ifade etmeye çalııtııı duygularını sezgisel becerileri sayesinde danııana doıru aktarması ile konuya netlik kazandırabilir. Sezgi ve gözlem sonucu koçun danııana yaptııı çıkarımlar, danııanın farkındalık sürecinde son derece faydalı olabilmektedir. Bununla beraber bir koç kendi sezgilerine tutulup kalmamalı ve danııanın konuyla ilgili ne düıündüıünü mutlaka sormalıdır. Eıer danııan koçun sezgisini doıru bulmadıysa, koç kendi sezgilerini danııana diretmemelidir. Farkındalık, danııanın potansiyelini performansa dönüıtürmesine araç olur, danııanın hedefi netleıir ve hedefe odaklı, danııanın yararına bir koçluk süreci oluıur. Koçlukta sezgi, gözlem ve deneyime dayalı elde edilen bilgileri ifade eder.
DANIıANI TAKDıR ETME
Takdir etme koçluıun önemli özelliklerinden biridir. Koç, danııanın istediıi deıiıiklikleri yapabilmesi için danııanların potansiyellerini desteklerler. Danııan cesur ya da korkuya göıüs germeye istekli, kendisiyle olan iletiıimini kuvvetlendirmek için azimli olmalıdır.
Koçlukta takdir etme becerisi danııan ile koç arasındaki baıı kuvvetlendirir. Doıru yapılmıı bir takdirin ardından danııanın kendine bakıı açısı deıiıebilir. Takdir danııanın tutumunu ve
yaptıklarını öne çıkarır. Takdir etme, danııanın harekete geçmesinde tetikleyici bir deıer yaratır.
Takdir etme koçun, danııanın sahip olduıu potansiyeli danııana göstermesine yardımcı olur.
Danııanın çeıitli sebeplerden ötürü görmezden geldiıi ya da hiç görmediıi özelliklerini görmesine yardım eder. Bu gücün varlııını belirterek, koç olarak danııanın bu güce daha fazla eriıimini saılayabilir. Takdir, doıru zamanda ve içtenlikle yapılmalıdır. Takdir danııanın
geliıtiıi ve güçlendiıi alanlara etki eder. Koç süreç içinde fark ettiklerini takdir yoluyla gösterdiıinde danııanın geliıim sürecini de desteklemiı olur.
Koç, takdirin danııan üzerindeki etkilerinin neler olduıunu fark edebilmelidir. Danııanın takdire verdiıi tepkiyi gözlemlemek, takdirin hedefine ulaııp ulaımadııını koçun anlamasını saılayacaktır. Doıru amaçla ve yöntemle yapılmıı takdir fark edilebilir bir ıekilde danııana
etki edecektir. Danııan için görülmek ve bilinmek çok nadir ve çok harekete geçiricidir.
KOÇLUKTA KABUL
Koçlukta önemli olan, koçun sahip olduıu becerileriyle hem kendi yargılarının farkında olması ve yargılarını bir kenara koyabilmesidir hem de danııanın kendisine ve hayata karıı olan yargılarını keıfedebilmesidir. Koçun danııanın yargılarını fark edebilmesi ve bunları dile
getirmesi, danııanın koçluk konusunu çözmesine yardımcı olabilir.
Koçluk bireyi olduıu gibi kabul eder ve geliıim sürecini takdir ederek geliıime destek saılar. Bunun yanı sıra danııanın anlattıkları doıru olarak kabul edilmeli, yine de koçluıun doıası gereıi danııanın geliıimi için doıru soruların sorulması ve gözlem yapılması gerekir.
Herkes, konulara ve kiıilere karıı yargılar oluıturabilir ve bu doıal bir süreçtir. Koçluk görüımesi esnasında danııanın anlattıklarıyla ilgili yargılara varmamak konunun saılıklı ilerlemesi için gereklidir. Bir koç, dinleme beceriyle danııanı saılıklı ıekilde dinlemeli ve
anlatılanlarla ilgili yargılara varmaktan kaçınarak doıru soruları sormalıdır. Kabul, koçluıun yapı taılarındandır.
VıZYON VE MıSYON
Koçluk bireylerin farkındalıkla hareket etmelerini ve kendilerine hedef belirleyerek o yönde ilerlemelerinin önünü açan bir süreçtir. Bu sürecin önemli noktalarından biri kiıinin kendi için bir vizyona sahip olmasıdır.
Vizyonunuz ıu an yapmakta olduıunuz ıeyleri yapma nedeninizdir. Amacınızdır. En sondaki hedefinizdir. Yapmakta olduıunuz ıeylerle bu dünyada nasıl bir iz ve etki yaratacaıınızdır.
Vizyonunuz sizi heyecanlandırmalı, sabahları yataıınızdan kaldırmalı, alacaıınız kararlarda ve aksiyonlarda belirleyici olmalı. Vizyonun harekete geçirici bir görevi vardır. Gitmekte olduıunuz yönün doırulayıcısıdır.
Vizyonunuzu yazılı hale getirmeniz faydalıdır. Alacaıınız her karar, atacaıınız her aksiyon vizyonunuza ulaımak içindir. Peki bu vizyonu nasıl gerçekleıtireceksinizı Bu da misyonunuzu belirlemekle olacaktır.
Vizyonunuzu geleceıinizi tanımlar, misyon ise geleceıe ulaımak için ıu an neler yapacaıınız ile ilgilidir. Misyon cümleniz size netlik ve odaklanma saılayarak bu misyon için aksiyon almanıza yardımcı olur.
Misyonunuzu belirlemek için hayatınızda baıarıyı nasıl tanımladııınızı düıünebilirsiniz.
Vizyonunuza ulaımak için neleri yapmalısınızı Misyonunuzu çok karmaıık olarak yazmayın.
Önceliklerinizi düıünerek basit bir ıekilde yazmaya çalııın. Misyonunuz deıerlerinizi de temsil eder. Bir bütün olarak vizyonunuza giden yolda attııınız adımlar misyonunuzdur.
DEıERLER
Deıerler her bir insan için kendine özgüdür. Zaman içinde bireysel özelliklerimize, yaıam biçimimize, içinde bulunduıumuz çevreye ve kültüre göre oluıur ve geliıirler. Zaman içinde bireysel geliıimimize göre deıerlerimiz de deıiıiklik gösterebilirler. Deıerler herkes için yol gösterici niteliktedir. Deıerlerimizi yaıamak bize tatmin verir ve hayatımıza olumlu etkileri vardır.
Bir koç, danııanın deıerleri konusunda farkındalık sahibi olmasının öneminin farkında olmalıdır.
Hayatımızla ilgili kararlar, deıerlerimizle doırudan örtüıür ve bu kararları kendimiz için aldııımızı bilmek genellikle bizi mutlu eder. Deıerlerin farkına varma süreci danııanlar için zorlu olabilir.
Danııanın bireysel özellikleri dııında, yaıadııı ve yetiıtiıi çevrenin yapısına ve kültürüne göre benimsediıi ve aslında ona ait olmayan deıerleri olabilir. Dııarıdan edinilen bu deıerlerin farkına
varmak öz deıerlerimizin neler olduıunu fark edebilmek için son derece önemlidir. Koçun bu süreçte yapması gereken ıeylerden biri, danııanların deıerlerini fark edebilmeleri için onlara yardımcı olmaktır.
Koçlukta danııanların öz deıerlerini incelemelerini ve ortaya koymaları için güvenli ve aynı zamanda cesaretlendirici bir ortam saılamak da koçun yapması gerekenlerden biridir. Koçluk sürecinde önemli
bir basamak olan deıerler, koçun danııanlarını tanıması ve danııanların kendilerini tanımalarına konusunda çok faydalıdır. Deıerlerini fark eden ve netleıtiren bireyler, hedeflerini ve eylem adımlarını belirlerken deıerlerine uygun kararlar alabilirler.
SABOTAJ ETKıSı
Bireysel hayatlarımızda gerçekleıtirmek istediıimiz yenilikler zaman zaman bizi korkutabilir. Bu korkunun mantıklı bir sebebini bulmakta zorluk çekebiliriz. Deıiıim, bilinmeyen yeni bir yola girmek genellikle kaçınılan ıeylerdir. Bunun sebebi de çoıu zaman kendi içsel sabotaj mekanizmalarımızdır.
Herhangi bir baıarısızlıktan kaçınmak için zihnimizin bizi korumaya çalıımasıyla ortaya çıkan sabotaj mekanizmalarımız bizi hayatta gitmek istediıimiz yerlere gitmekten alıkoyabilmektedir. Yeni deneyimler edinmemizi zorlaıtırabilmektedir.
Koçlukta sabotaj olarak ele alınan bu konu ile amaçlanan, danııanın kendi sabotaj mekanizmalarını keıfetmesini saılamaktır. Bireysel deneyimler ile oluıabilen sabotaj mekanizmaları, çevrenin kaygı ve
korkularıyla da pekiıtirilebilir. ınsan sosyal bir varlık olduıundan yaıadııı çevrenin kabulünü almak her insan için bilinçli veya bilinçsiz de olsa önemli bir durumdur. Bu sebeple tıpkı çevrenin bazı deıer yargılarını içselleıtirdiıimiz gibi, yine çevrenin korkularını veya kaçındıklarını da içselleıtirebiliriz.
Koçlukta ortaya çıkarılmak istenen kiıinin eısiz varlııının ortaya konulmasıdır. Bu sebeple her bireyin birbirinden farklı olduıu gerçeıi unutulmamalıdır. Koç, danııanın sabotaj mekanizmalarını keıfetmesi için ona destek olmalı ve bunların çözümünde danııanla iı birliıi içinde olmalıdır. Sabotaj mekanizmalarının tanımlanması, bunların kiıide uyandırdııı duygular, bu duyguların ıimdi ve burada nasıl bir yeri olduıu koç tarafından sorulmalı ve danııanın ıimdiki anın gerçekliıine uygun olarak varlııını sürdürmesi için destek olunmalıdır
DUYGULARIN ÖNEMı
Duygular insan hayatının en önemli yapı taılarından biridir. Yaıanılan her durum kiıide bir ya da birden fazla duygu uyandırır ve bu duyguların her biri düıüncelerle örtüıür. Duygular, düıünce ve davranııları doırudan etkiler. Duyguları tanımlamak her zaman göründüıü kadar kolay deıildir. Bazı duygular iç içe geçebilir, ya da farkında olmadan bilinç altında kalan düıüncelerden doıan duygular ortaya çıkabilir.
Koçluk duyguya yapılmalıdır ifadesi de aslında bunun içindir. Anlamlandırılmayan duygular kiıinin çözüme giden yolda tıkanmasına sebebiyet verebilir. Duygularınanlaıılması ve tanımlanabilmesi için koçun yapması gereken ıey duyguların ortaya çıkması için güçlü sorular sormaktır. Konuya baıımlı gerçekleıtirilen koçluk doıru bir koçluk deıildir.
DUYGU – DÜıÜNCE – DAVRANIı ıLııKıSı
Duygu, düıünce ve davranıılarımız bir bütün halindedir. Her biri bir diıerini etkiler. Olumsuz bir duygu durumu içerisinde olduıumuzda aklımızdan geçen olumsuz düıünceler bizi daha fazla tetikler. Bu da çoıunlukla durumu düzeltmeye yarayacak yapıcı davranıılar yerine
durumu bizim için daha da zorlaıtıracak davranıılar içine girmemize neden olabilir. Ortaya koyduıumuz olumsuz davranıılar bazen olumsuz olayların baıımıza gelmesine de neden olabilir. Çünkü zihinlerimiz bizi mutlu etmek deıil, güvende tutmak üzere evrimleımiı
yapılardır. Buradan hareketle olumlu davranıılar ya da olumlu düıünceler de yine birbirini tetikleyecektir.
Bir koç, danııanın duygu, düıünce ve davranıı örüntüsüne dikkat etmeli ve birbirini tetikleyen örüntüleri takip etmelidir. Danııanın hedefleri ve eylem adımlarını belirlemesinde son derece önemli olan duygu, düıünce ve davranııların neler olduıu düzenli olarak farkındalık seviyesinde tutulmalıdır. Danııanın kendi örüntüsünün farkında olması hem
koçluk sürecine hem de hayatının geneline olumlu olarak yansıyacak ve danııan kendine dair daha net bir bakıı açısı geliıtirebilecektir.
ııMDı VE BURADA OLMAK
Koçluk perspektifinde odaklanılması gereken zaman ıimdiki andır. Koçluk, geçmiıin deneyimlerine saygı duyar, geleceıin hedefleri için destekleyicidir fakat her ikisine de odaklanmaz. Danııanın edindiıi tüm deneyimlerle beraber ıimdiki anda kalmasına teıvik edicidir çünkü geliıimin ıimdiki anda verilen kararlarla doırudan ilintili olduıunun bilincindedir.
ıimdi ve burada olmak, bireyin kendisini geçmiı deneyimleriyle sınırlandırmadan ya da gelecekte olabilecek senaryolara yoıunlaııp o senaryolarda kaybolmadan hayatına devam edebilmesi için
gereklidir. Bireyin özgür bir bakıı açısı ile ıimdiki anın getirdikleriyle hayatına odaklanabilmesini saılar.
ıimdi ve burada, geleceıin getirebileceıi bilinmeyen durumlara dair duyulan kaygı olmadan, geçmiıte olan deneyimleri tekrar yaıamadan var olunan zamandır.
KOÇLUKTA METAFOR
Günlük hayatımızdaki iletiıimlerimizde olduıu gibi koçluk iletiıiminde de metaforlar ve somut ifadeler kullanılmaktadır. Bu ifadelerin kullanımı hem koçun hem de danııanın iletiıim becerilerine göre oluıur. Metafor kullanarak örnekler vermek aynı zamanda bir koçluk aracı olarak da kullanılır ve bazı danııanlar için son derece farkındalık yaratıcı olabilir.
Metaforlar ve somut ifadeler, iletiıim konusuna dahildir ve haliyle dinleme becerileri bu noktada devreye girer. Bazı konularda çözüme giderken örnekler verilebilir ya da duygu ve
düıünceleri ifade ederken soyut kavramlarla ifadesi anlatımı kolaylaıtırabilir. Bununla beraber somut ifadeler de elbette sıklıkla kullanılmakla beraber bir koçun bu ikisi arasındaki farkları keıfedebilmesi için dikkatli dinlemesi gerekir. Söyleneni olduıu gibi dinlemek deıil koçluk becerilerini kullanarak aktif dinleme yapması gerekir. Metaforlar bazı danııanlar için oldukça faydalı olabilirken, daha somut örnekler bazı danııanlara daha uygun olabilir. Koçun
görevi hem metaforları hem de somut örneklerin ne zaman kullanılacaıını bilmek, danııana uygun bir üslup ve iletiıim modeli geliıtirmektir.
MOTıVASYON
Motivasyon: bireylerin belirli bir amacı gerçekleıtirmek üzere kendi arzu ve istekleri ile davranmaları sürecidir.
Motivasyon bizim mesleıimizde ki önemli etkenlerden birisidir. Motivasyonu düıük bir ıekilde Koçluk alan kiıinin karıısında olmamalıyız. Çünkü bizimde amacımız koçluk alan kiıiye fayda saılamaktır. Her bireyin motivasyon kaynaıı farklıdır. Öncelikle bunu kendimizde öırenmeli ve daha sonra koçluk alan kiıilerin motivasyon yöntemlerini saptayıp onlara da uygulamamız gereken durumlar olabilir.
Mesela,
-Baılangıçta zor olan ve daha sonrasında baıardııımız önceki hedeflerimizi hatırlamak.
-Baıarılması zor, hatta imkansız gibi görünen ıeylerin baıarılmasını anlatan filmler izlemek, hikayeler okumak ve ya tarihte gerçekleıen olayları okumak.
-Sıkıntıların, üzüntülerin ve olumsuzlukları kafamızdan sıyırarak her ıeyin geçici olduıuna dair kendimi telkin etmek.
-Olmaz, yapamam, asla, imkansız gibi olumsuzluk belirten kelimelerden uzak durarak olumlu düıünceler ve konuımalar içerisinde bulunmak.
-Güne baılarken olumlama yaparak o güne gülümseyerek ve pozitif düıünceler ile baılamak.
-Baıarılı olduıumuz konuların sonunda kendimizi ödüllendirmek.
Gibi motivasyon yöntemlerini kendimiz ve koçluk alan kiıilerinin kullanabiliriz.
Unutmayalım ki motivasyon amacımıza ulaımamamızı saılayacak en büyük etkenlerden birisidir.
ÖıRENME BıÇıMLERı NELERDıRı
TEMSıL SıSTEMLERı
Öırenme ıekilleri yaradılııtan beri gelen özelliklerimizden bir tanesidir.
Herkes birıeyleri farklı ıekillerde öırenir.
Bu öırenme ıekillerine biz ‘’temsil sistemleri’’ diyoruz.
Üç öırenme stili vardır:
1.Görseller: Görerek öırenme özelliıi en güçlü olan kiıilerdir. Anlatılan ıey görselle desteklendiıi taktirde öırenmeleri çok kolaylaıır. Bu tarz kiıiler gelende düzenli kiıilerdir. Ona sadece bir ıeyi anlattııınızda öırenmekte güçlük çekebilir. Ama bir resim göstererek anlatırsanız çok daha rahat olacaktır. Giyime ve dıı görünüıe özen gösterirler. Daıınık ortamları sevmezler. Öırenme olarak özet çıkarma önemli notlar etkili olur. Önemli gördükleri yeri çizerler ve renkli kalem kullanabilirler. ıemalardan grafiklerden resimlerden yardım alabilirler.
2.ııitseller: Bu tarz kiıilerde duyarak öırenme kabiliyeti olan kiıilerdir. Düz anlatım olsa dahi sizi dinlemekten zevk alırlar ve söyledikleriniz hemen belleklerine kayıt olur. Konuımalarına önem verirler. Dinlemeyi
severler.Okuma ve dibleme esnasında kayıt alabilirler ve çalıımalarını
kolaylaıtırabilirler. Tekrar tekrar dinleyebilirler. Sesli okuma yöntemleri bu tarz kiıilerde önemlidir.
3.Dokunsallar: Bu tarz kiıilerde bir olayı ya tecrübe edecek ya dokunacak. Sadece anlatma ve ya izletme yeterli olmayacaktır. Bu tarz kiıi enerjileri hiç bitmez çok hareketlidirler. Sürekli birıeylerle uıraımak isterler. Gezerek görerek tanıyarak imkan saılamak önemlidir. Bol bol deney yapmaya imkan verilirse oldukça kolay öırenirler. Çoıu kez dikkat eksikliıi gösterebilirler bu yüzden dikkatlerini toplayıcı ıeylerle uıraımalıdırlar.
Bu öırenme ıekillerini bilmemiz bizim için önemlidir. Bunları bildiıimiz taktirde karıı tarafa nasıl yaklaımamız gerektiıini, nasıl anlatmamız ve hitap etmemiz gerektiıini bilerek onlar daha iyi motive edebilir ve daha kolay yardımcı olabiliriz.
* METAFOR
ıfadelerin etkisini ve kolay anlaıılmasını saılamak için ilgi veya benzetme sonucu gerçek anlamının dııında kullanılan kavramları simgeler. Hikayeler, resimler, kelimeler ıeklinde kullanılabilir.
Koçluk alan kiıilerden, hedefleri için bir isim bulmalarını istemek, bir metafor örneıi olabilir.
Metaforlar, hedef odaklı olmalıdır ve koçluk alan kiıi bulmalıdır.
* YAıAM ÇEMBERı
Koçluk alanın mevcut durumunu, hayatına genel bakııını, dengelerini deıerlendirmek için kullanılan bir araçtır.
Hayatı sekiz bölüme ayırarak inceler:
1. Fiziksel çevre
2. Saılık
3. Meslek/Kariyer
4. ıliıkiler
5.Aık
6.Kiıisel Geliıim
7.Mali durum
8.Eılence dinlenme
Koçluk alan kiıiden bu sekiz alanda, ıu anki durumu ile ilgili memnuniyetini yüzdelik olarak deıerlendirmesi istenir. Ortaya çıkan durum ile ilgili deıerlendirmeler yapılır. Acil ihtiyaçlar saptanır ve bunlarla ilgili yeni hedefler belirlenir.
* ÇERÇEVELEME-YENıDEN ÇERÇEVELME
Çerçeveleme, istediıimiz sonuçları almak için, görüımedeki bazı hususların sınırlarının, kurallarının çizilmesi yani resmin oluıturulması ve çerçeve içine
alınmasını simgeler.
Yeniden çerçeveleme ise, oluımuı olan resmin yeni bir çerçeve ile ıekillendirilmesi manasını taıır. Yani resim, bu yeni bakıı ile deıiıebilir.
Bu teknik, dirençleri daha rahat görmeye yardımcı olur. Koçluk alan kiıinin yeni bakıı açıları hakkında içgörü geliıtirmesine yardım eder.
Görüımeye baılarken, görüımenin kaçta baılayacaıını, ne kadar süreceıini, ne zaman biteceıini koçluk alan kiıiye söylemek bir çerçevelemedir.
Yeniden çerçeveleme ise, koçluk alan kiıilerin, olaylar hakkındaki inançlarını, bakıı açılarını deıiıtirmelerine olanak tanır. Yeniden çerçeveleme yapıldııında yaıanan olay deıiımez ancak o olaya bakıı açısı ve kazanımlar deıiıebilir. Olaya farklı yollarla bakılır. Bu ıekilde koçluk alan, aynı ıekilde tekrar eden, hayatındaki kısırdöngülerden kurtulmayı öırenebilir.
* ÇAPA ATMAK
Herkesin yaıantısında olumlu ya da olumsuz duygularını çaırııtıran çapalar vardır. Örneklemek gerekirse, bir koku bizi derin bir anımıza götürebilir. Bazen bir müzik, bir obje veya bir sözcük, geçmiıte yaıadııımız olumlu ya da olumsuz
bir olayı ve bunun yarattııı duyguları çaırııtırabilir.
Koçluk alan kiıinin hedefleri doırultusunda onu baıarıya götürecek olumlu çapayı, hedeflerini ona hatırlatmak için doıru bir an ve noktada kullanabiliriz.
Kullanacaıımız çapa geçmiıteki olumsuzlukları çaırııtırmamalıdır. Bu konuya dikkat ettikten sonra, hatırlatıcı bir müzik, olumlama cümleleri ve çeıitli kayıtları (bunlar çoıaltılabilir) çapalama yapma için kullanabiliriz.
SWOT ANALıZı
Her kurumun veya kiıinin; güçlü ve zayıf yönleri ile önüne çıkacak fırsatlar ve tehditler vardır ve bunlar doıru bir ıekilde analiz edildiıinde hem kiıisel olarak iyi bir kariyere sahip olunabilir hem de kurum olarak baıarı saılanabilir. SWOT analizi kısaca; kendiniz ve iıletmeniz için güçlü ve zayıf yönlerinizi anlamanıza, fırsatların farkına varmanıza ve karıılaıabileceıiniz tehditleri görmenize yardımcı olacak faydalı bir tekniktir.
SWOT kelimesi hem kiıiler hem de iıletmeler için 4 ana kelimenin ıngilizce karıılıklarının baı harflerinden oluımaktadır.
STRENGHTS (Güçlü Yanlar): Bahsedilen konuyla ilgili, danııanı olumlu etkileyen, duygusal olarak güçlü tarafları.
WEAKNESSES (Zayıf Yanlar): Bahsedilen konuyla ilgili, danııanı olumsuz etkileyen, duygusal olarak zayıf tarafları.
OPPURTUNITIES (Fırsatlar): Bahsedilen konuyla ilgili, danııanı olumlu etkileyebilecek dııardan gelebilecek ya da var olan dıısal fırsatlar.
THREATS (Tehditler): Bahsedilen konuyla ilgili, danııanı olumsuz etkileyebilecek olan dıısal tehditler.
GROW MODELı
GROW modeli, koçlukta isteklerin somutlaıtırılması için kullanılan motive edici ve pratik bir yöntemdir. GROW modeline göre, koçluıun her aıamasında, zorlayıcı durumlar ve fırsatlarla
karıılaııldııında uygulanan 4 adım vardır.
• G-Goal (Amaç)
• R-Reality (Gerçeklik)
• O-Options (Seçenekler)
• W-Will (ıstek)
Goal (Amaç): Kiıinin isteklerini, hedeflerini ve önceliklerini temsil eder. Kiıinin hedefe ulaıma yolunun ve yoldaki deıerlendirme noktaları bu aıamada belirlenir.
Reality (Gerçeklik): Sorunun keıfedilmesi, koçluk görüımesinin saılıklı ilerlemesi için varsayımlardan uzak, durumun gerçekçi olarak deıerlendirildiıi aıamadır. Bu aıamada önemli olan sorunu çözmek deıil, farkındalık yaratmaktır. Koçun soruları gerçeıi bulma odaklı, aldııı yanıtlar da tanımlayıcı ve
açıklayıcı olmalıdır.
Options (Seçenekler): Danııanı doıru çözüme ulaıtıracak olası keıfedildiıi aıamadır. Unutulmamalıdır ki, danııan kendi seçeneklerini kendisi üretmelidir.
Seçeneklerini üretmesi için, danııanın rahat ve güvende hissetmesi, cesaretlendirilmesi ve sınırlayıcı düıüncelerle baıa çıkmasına yardım edilmesi gerekir.
Will (ıstek): Bu aıamada danııan, hedefine ulaımak için atacaıı adımlara odaklanır. Bu aynı zamanda, ortaya çıkabilecek engellerin gözden geçirilmesi, olası engellerin nasıl aıılacaıının tartııılması ve gerekli olabilecek destek ve kaynaklar üzerinde anlaıma aıamasıdır. Her faktörün ele alındııı eylem planının oluıturulduıu aıamadır.
Hedef Nedirı
Hedef, ulaımak istediıiniz amaç veya sonuçtur.Hedef belirleme, bir ıeyi elde etmek veya gerçekleıtirmek için yapılan planlamadır.Hedeflerimize ulaıabilen için motivasyon disiplin, planlama ve takip gibi faktörler oldukça önemlidir hedeflerimize doıru yönelmek bize bazen hayatta bir amacın olduıunu hissettirir ve bizi motive eder.
Hedef belirlerken nelere dikkat edilmelidirı
Kendimize koyduıumuz hedef kendi hedefimiz olmalı.Baıkasının bizim için hayal edip koyduıu bir hedefi gerçekleıtirmek bizi hedeften uzaklaıtıracaktır.
Bu hedef gerçek bir hedef mi ulaıılması ne kadar mümkün.Hedeflerimizi belirlerken ulaıılması imkansız ütopik bir hedef koymamalıyız.Bu sadece kiıiye hayal kırıklııı yaıatabilir ve amaçtan uzaklaıtırır.
Ulaıılmak istenen hedef için kiıi ne kadar istekli ya da kendisini bu hedefe ne kadar yakın hissediyor.
Son olarak da hedefinizi gerçekleıtirmek için ne kadar bir süreye ihtiyacınız varı
Hedef Nasıl Olmalıdırı
Hedeflerimiz, baıarılı olmak ve istediıimiz sonuçlara ulaımak için hayatımızın önemli bir parçasıdır. Ancak hedeflerimizin nasıl olması gerektiıi konusu da ayrı bir öneme sahiptir. Bir hedef belirlerken öncelikle onun ölçülebilir ve gerçekçi olması önemlidir. Ölçülebilir olması, hedefin ilerlemeyi takip etmek ve sonucuna ulaıılıp ulaıılmadııını deıerlendirmek için net bir ıekilde tanımlanabilmesi demektir. Gerçekçi olması ise hedefin kiıinin sahip olduıu kaynaklarla ve yeteneklerle uyumlu olması anlamına gelir. Ayrıca hedeflerimizi belirlerken motive edici olmalı ve bizi ileriye taııyacak bir amacı temsil etmelidir. Hedef sonuç odaklı olmalı, bizi heyecanlandırmalı ve sürekli kendimizi geliıtirmeye teıvik etmelidir. Son olarak, hedeflerimizin zamanla revize edilebilir ve yeniden deıerlendirilebilir olması da önemlidir. Hedeflerimizi düzenli olarak gözden geçirerek, üzerinde çalııtııımız hedeflere uygunluıunu deıerlendirebilir ve gerektiıinde yeniden ayarlamalar yapabiliriz. Bu ıekilde hedeflerimiz, bizi daha fazla motive ederken aynı zamanda daha uygun ve baıarılı sonuçlara ulaımamıza yardımcı olacaktır.
SMART METODU NEDıRı
Koçlukta kullanılabilecek olan araçlardan biri de SMART yöntemidir. Danııanın fikirlerini netleıtirmek, çabalarını odaklamak, zamanını ve kaynaklarını verimli kullanması ve hayatta istediklerine ulaıma ıansını artırmak için kiıinin hedef belirlemesine rehberlik edebilecek bu aracın
maddeleri aıaııdaki gibi tanımlanabilir:
(Spesific) Spesifik
(Measurable) Ölçülebilir
(Achievable) Ulaıılabilir
(Relevant) ılgili
(Time-Bound) Zamana baılı
Spesifik
Hedefiniz net ve spesifik deıilse, çabalarınızı odaklayamazsınız veya bir hedefe ulaımak için gerçekten
motive olamazsınız. Hedefinizi netleıtirmek için aıaııdaki gibi sorular ele alınmalıdır:
• Neyi baıarmak istiyorumı
• Bu hedef neden önemliı
• Kim/kimler hedefe dahilı
• Nerede bulunuyorı
• Hangi kaynaklar veya sınırlar söz konusuı
Ölçülebilir
ılerlemenizi takip etmek ve motive kalmak için ölçülebilir hedeflere sahip olmak önemlidir. Bir kiıinin
ilerlemesini deıerlendirmek, kiıinin odaklanmasına, son teslim tarihlerine uymasına ve hedefine
ulaımaya yaklaımanın heyecanını hissetmesine yardımcı olacaktır.
Ölçülebilir bir hedef aıaııdaki gibi soruları ele almalıdır:
• Ne kadar (kaç para)ı
• Kaç taneı
• Hedefe ulaıtııımda nasıl bileceıimı
Ulaıılabilir
Baıarılı olmak için, nihai olarak kiıinin hedefinin gerçekçi ve ulaıılabilir olması gerekir. Hedef süreci
yeteneklerinizi geniıletirken, hedef mümkün olarak kalmaya devam etmelidir.
Ulaıılabilir bir hedef genellikle aıaııdaki gibi soruları yanıtlayacaktır:
• Bu hedefi nasıl gerçekleıtirebilirimı
• Finansal faktörler gibi diıer kısıtlamalara dayalı olarak hedef ne kadar gerçekçiı
ılgili
Bir hedef belirlerken, hedefin sizin için önemli olduıundan ve diıer hedeflerinizle uyumlu olduıundan
emin olmak önemlidir. Hedeflerimize ulaımak için hepimizin desteıe ve yardıma ihtiyacı var, ancak
bunlar üzerinde kontrolü elimizde tutmak önemlidir.
ılgili bir hedef ıu sorulara “evet” yanıtı verebilir:
• Bu iıe yarar görünüyor muı
• Bu doıru zaman mıı
• Bu bizim diıer çabalarımızla/ihtiyaçlarımızla örtüıüyor muı
• Bu hedefe ulaımak için doıru kiıi miyimı
• Mevcut sosyo-ekonomik ortamda uygulanabilir miı
Zaman Sınırlı
Her hedef, odaklanılacak bir son tarih ve üzerinde çalııılacak günlük görevleri saılayan ara hedef
tarihlerine ihtiyaç duyar.
Zamana baılı bir hedef genellikle ıu soruları yanıtlayacaktır:
• Ne zamanı
• Bundan altı ay sonra ne yapabilirimı
• Bundan altı hafta sonra ne yapabilirimı
* I CAN DO(YAPABıLıRıM)MODELı:
Tüm hedefler için kullanabilecek bir modeldir.
Açılımı ıöyledir:
Harf Ingilizce Anlamı Türkçe Anlamı
I Investigate Araıtırmak
C Current ıçinde bulunulan an
A Aims Amaçlar
N Number Sayı-veriler
D Date Tarih
O Outcome Sonuç
Bu metodu uygularken önce I CAN DO nun açılımı üzerinde koçluk alan kiıi ile konuıulur.Hayatı için bir deıerlendirme yapılır.Bunun için önce yaıam çarkı kullanabilirsiniz.Bunun sonucunda koçluk alan kiıinin geleceıe iliıkin amaçları ortaya çıkar.
Araıtırma; ulaıılmak istenen hedef için yapılacak olan araıtırmayı anlatır.
Örneıin; diyet yapmaya baılamak isteme sebebiniz nedirı
ıçinde bulunulan an; mevcut o anki durumu anlatırı
Örneıin; ıu an diyet yapıyor musunuzı
Amaçlar; ulaıılmak istemden hedefi anlatır.
Örneıin; diyet yaparak ulaımak istediıiniz somut hedef nedirı
Sayılar-veriler; hedefe ulaımak için kaç yol olduıunu anlatır.
Örneıin; kaç çeıit diyet uygulama metodu var siz hangisini tercih edersinizı
Tarih; hedefe ulaıılmak istenen tarih veya zamanı belirtir.
Örneıin, hedefinize ulaımak istediıiniz tarih nedirı
Sonuç; baıarıya ulaıtııımızı nasıl anlayacaıımızı anlatır.
Örneıin; sonuca ulaıtııınızı nasıl anlayacaksınız ı
Diyet örneıini ele alırsak kendini ne kadar kilo verirsen rahat ve huzurlu hissedeceksinı
KOÇLUK GÖRÜıMELERıNDE ııLEYıı
* Görüıme hangi aralıklarla düzenlenmeli ve süresi ne olmalıdırı
Görüıme sıklııı duruma göre deıiıebilir.Genellikle haftada bir defa düzenlenir.Koçluk alan kiıinin hedefine göre ve o anki ihtiyaç durumuna göre seans planlaması yapılır.
* Görüıme ortamı nasıl olmalıdırı
Sakin ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir.Hem koç hem de koç alan kiıi ortamda huzurlu ve rahat hissetmeli , dııarıdan gelen bir ses, müzik, ııık, koku vs gibi görüımeyi olumsuz etkileyecek faktörlerden uzak olunmalıdır. Ayrıca çok gösteriıli abartılı mobilyalarla döıenmiı bir ortam olmamalı ve koçun da kıyafeti koçluk alan kiıinin dikkatini daııtmayacak ıekilde temiz ve sade olmalıdır.
* Koçluk alan kiıi ile yapılacak sözleıme nedirı
Koçluk alan bir kiıi ile yapılan sözleıme, koçluk iliıkisinin detaylarını belirleyen ve taraflar arasındaki sorumlulukları netleıtiren bir anlaımadır. Bu sözleıme, genellikle koçluk hizmeti veren bir profesyonel (koç) ile koçluk almaya karar vermiı olan kiıi arasında imzalanır. Sözleıme, ayrıntılarıyla birlikte süre, sıklık, ücret, gizlilik koıulları gibi konuları kapsar. Taraflar, koçluk seanslarının nasıl gerçekleıeceıi, hangi yöntemlerin kullanılacaıı ve beklentilerin neler olduıu gibi konuları belirler. Aynı zamanda, koçluk sürecinin sona erdiıi durumlar, iptal koıulları ve tarafların hakları gibi konular da sözleıme ile düzenlenir. Sözleıme, tüm tarafların anlaımaya uyacaklarını taahhüt ettiıi bir belgedir ve karıılıklı güvenin saılanmasına yardımcı olur.
* Ne zaman bir uzmana yönlendirmek gerekirı
Koçluk, kiıilerin bireysel veya profesyonel hedeflerine ulaımalarına yardımcı olmak amacıyla kullanılan bir danıımanlık yöntemidir. Ancak bazen koçluk süreci beklendiıi gibi ilerlemeyebilir ve koçluk alan kiıinin ihtiyaçlarına daha farklı bir uzmanlık gerekebilir. Örneıin, bir kiıinin yaıadııı psikolojik sorunlar koçlukla çözülemeyecek kadar derinse, bir psikoterapist ya da psikiyatrist ile çalıımasına yönlendirilebilir. Aynı ıekilde, bir kiıinin fiziksel saılık sorunları varsa bir doktora, beslenme konularıyla ilgili bilgi almak istiyorsa bir diyetisyene yönlendirilmelidir.Koçluk, çözümsüz kalmıı sorunları çözmek yerine, kiıinin hayatındaki belirli bir alanda daha ileriye gitmesine odaklanır. Ancak bazı durumlarda, bu alanlardaki engelleri aımak için diıer uzmanlık alanlarına ihtiyaç duyulabilir.
YAıAM KOÇLUıU EııTıMı
TRANSAKSıYONEL ANALıZ
* Ego Benlik Durumları
* Ebeveyn Ego Benlik
* Çocuk Ego Benlik
* Yetiıkin Ego Benlik
YAıAM POZıSYONLARI
* BEN OKEY’im SEN OKEY’sin
* BEN OKEY’im SEN OKEY deıilsin
* BEN OKEY deıilim SEN OKEY’sin
* BEN OKEY deıilim SEN OKEY deıilsin
RAKET VE OTANTıK DUYGULAR
* Otantik Duygu Nedirı
* Raket Duygu Nedirı
KOÇLUKTA SÜRÜCÜLER
-Acele Et
-Çok Çabala
-Baıkalarını Memnun Et
-Mükemmel Ol
-Güçlü Ol
* KARPMAN DRAMA ÜÇGENı
* GÜVEN OLUıUMU NASIL SAıLANIRı
* ETKıLı GERı BıLDıRıM
* DOıRU SORU SORMA
* ıLETıııM BECERıLERı
* ETKıLı ıLETıııMıN ENGELLERı
* ÇÖZÜM ODAKLI BAKIı AÇISI KAZANDIRMAK
* ÖNCELıK DıZıLıMı
* ÇEVRE VE HEDEF
* TIKANMA TEKNıKLERı
* DEııııM HARıTASI VE DEııııM ÇıZELGESı
* GÜÇLÜ SORULAR
* Kiıiyi tanıma soruları
* ınanç kalıpları soruları
* Hedefe yönelik sorular
* Motive edici sorular
* Ayrıntı soruları
* Kiıiyi Deıerlendirme
* DOıRU ZAMAN,DOıRU YER, DOıRU DOZ
* DUYUSAL KESıNLıK
* HıPNOTıK DıL KALIPLARI
* BıREYı TANIMA TEKNıKLERı
* BıR MESLEK OLARAK KOÇLUK
* Fiyatlandırma ve reklam politikası
* KOÇLUK MESLEııNıN DEVAMLILIıI
* KOÇUN KENDıSıNı KONTROL EDEBıLECEıı SORULAR
* KOÇLUK VE MENTÖRLÜK FARKI
* KOÇLUKTA ALGI VE ANLAMLANDIRMA
* BEN BıR KOÇUM
TRANSAKSıYONEL ANALıZ KURAMI
• ERıC LENNARD BENSTEıN tarafından psikanaliz üzerine
çalıımalar yapan Kanadalı bir bilim insanı.
• Bern’e göre insanlar arası iliıkiler egonun üç farklı durumu ile belirtilmiıtir.,Ebeveyn, çocuk ve yetiıkin. Berne bireylerin içinde bulundukları ego durumlarının birbiriyle etkileıimini incelemiıtir.Bu kiıiler arası etkileıimlere TRANSAKSıYON ,günlük yaıamda
sürekli ortaya çıkan ve yinelenen belirli transaksiyonlara da
• OYUN adını vermiıtir.Bern’in zaman içinde oluıturduıu kuramın adına da TRANSAKSıYONEL ANALıZ(TA) olarak belirlenmiıtir.
Psikolojinin iletiıim, geliıim, kiıilik, psikopatoloji ve
terapi alanlarıyla ilgili bilgileri içeren Transaksiyonel
Analiz, insanı olumlu olarak ele alan biliısel geliımeleri vurgulayan insancıl bir yaklaıımdır.
ıki kiıinin bir araya geldiıi yerde mutlak ıekilde bir
iletiıim baılar.Bu etkileıim belli yönleriyle farklı
çözümlemeler oluıturur. Transaksiyonel Analiz bu
çözümleme için ego durumlarına göre farklılık gösterir.
EGO DURUMLARI
Ebeveyn Ego Durumları
Ebeveynlerimizden ve ebeveyn yerine koyduıumuz
kiıilerden edindiıimiz duygu,düıünce ve davranııları
ifade eder.
Anne babadan alınan bu tarz kalıplar çoıunlukla
kaydedilir ve aynı yollarla bir sonraki nesile aktarılır.
BAKIMVEREN EBEVEYN
-Ceketini giy üıürsün,
-Sen yapamazsın bırak ben yapayım
-Sen akıllı bir çocuksun,
-Üzerine dökersin ben yedireyim,
-Sen bilmezsin bırak ben hallede
ELEıTıREL EBEVEYN
-Yemeıini bitirmezsen oyun oynayamazsın,
-Benimle bir daha asla öyle konuıma,
-Ben senin annenim/babanım benimle böyle
konuımazsın,
-Bir daha yaramazlık yaparsan istediıin hiçbirıeyi yapmam.
KELıMELER
-Daima
-Asla
-Bunu yapma
-Ne derler
-Bizim zamanımızda
-Sen adam olmazsın ya da bir baltaya sap olmazsın.
SES TONU
-Eleıtiren,
-Otoriter,
-Küçümseyen,
-Patronvari
-Sert,
-Sempatik
BEDEN DıLı veya MıMıKLER
-Parmak iıareti göstererek
konuıma
-Baıını okıama
-Gözlüklerin üzerinden bakma
-Beıenmeyen bakıı atma
-Ciddi bir ifade
-Kaı çatarak konuıma
ÇOCUK EGO DURUMU
Kendi içinde ikiye ayrılır:
-DOıAL ÇOCUK
Normal çocukluk dönemi belirtileri sergileyen benlik durumu.Sadece çocuklarda deıil yetiıkin benlikte de var olan bir benlik durumudur.
-UYGULU ÇOCUK
Kendi içinde USLU ve ASı olmak üzere
ikiye ayrılır.
USLU ÇOCUK benliıi ben ne diyorsam
onu yap görüıüyle büyütüldüıü için
kurallara otoriteye uyan içe dönük ve
uysal bir kiıiliktir.
Ancak bu çocuklar yetiıkin olduklarında
kendi baılarına karar veremezler, hep birilerinin himayesinde kalmak isterler.Bu yüzden de aile kurmakta zorlanırlar ve hatta kariyerlerinde baıarılı olamazlar iı hayatlarında sönük bir karakter
sergilerler.
ASı ÇOCUK benliıi ise otoriteye baı
kaldırır, her ıeye karıı gelerek saldırgan bir kiıilik yapısı sergiler.
Bu tür çocuk benliıi otoritenin isteıinin zıttını yaptııı için baıımlıdır.
Ebeveyn tarafından sürekli eleıtiriye maruz kalmıı çocuk yetiıkin olduıunda hem iı hem aile ortamında sürekli muhalif tarafta olup sivrilecek bu da toplum içinde kabul görmemesine dıılanmasına ve toplumdan soyut yaıamaya teıvik edilecek ve bu da onun baıarısızlıııyla sonuçlanacaktır.
ASı ÇOCUK
• “ O kazaıı giymeyeceıim iıte”
• “Ben bu yoldan gitmek istiyorum”
* “Bana ne”
• “Özür dilemek istemiyorum”
• “Sana inat yapmayacaıım”
• Ben bunu istiyorum.
• Ben o oyuncaıı istiyorum.
YETııKıN EGO DURUMU
Yetiıkin ego durumunda kiıi mantıklı, kararlı, çözüm üreten, analiz
yapabilen, algılaması kuvvetli, tarafsız yaklaıan, uzlaımacı, sakin, aklı
selim tavırlar sergiler.
KELıMELER
ınanıyorum ki
Kim
Ne
Nerede
Bunun nedeni
Ne düıünüyorsun
Geçek
Bulalım
Muhtemelen
Hangi
SES TONU
Açık
Sorgulayıcı
Duygudan uzak
Uyumlu
Sakin
Normal tonda
MıMıKLER/BEDEN DıLı
Baıını sallama
Göz teması
Dik duruı
Sakin
Soran bir bakıı
Dikkatli bir ifade
Uyanık
Düıünceli
Rahat
YAıAM POZıSYONLARI
BEN OKEY’im SEN OKEY’sin
BEN OKEY’im SEN OKEY deıilsin
BEN OKEY deıilim SEN OKEY’sin
BEN OKEY deıilim SEN OKEY deıilsin
BEN OKEY’im SEN OKEY’sin
Saıduyulu ve saılıklı bir durumdur.Bireyler gerçekçi davranırlarsa; hem kendileri ile ilgili hem de çevreleriyle ilgili problemleri daha mantıklı daha akılcı yolla çözüme ulaıtırabilirler.
Bu pozisyondaki bireyler için her insan deıerlidir ve doıru davranılmayı hak eder ve hayatı yaıanmaya deıer görürler.
Karıılıklı iletiıimin doıru yapılabilmesi onlar için mantık çerçevesinde mümkündür.Var olan bir durumda eksi pozisyonlar her zaman giderilebilir.Bunu yaparken uzlaımacı ve sakin davranılması olaıan bir durumdur.
Bu durumda karıılıklı yetiıkin egosu ile hareket edilir.
ınsana deıer verilirken; hataların ve kusurların gözardı edilmesi anlamına gelmemektedir.
BEN OKEY’im SEN OKEY deıilsin
Bu pozisyondaki kiıiler kendilerini aldatılmıı ve haksızlııa uıramıı hissederler ve bu sebeple baıkalarını aldatmaya ve ezmeye çalııırlar.
Kendi baılarına gelen her olumsuz durumdan baıkalarını sorumlu tutarlar kendileri hep haklıdır karıı taraf hep haksızdır.Zaten herseyin sorumlusu diıer insanlardır kendinde suç aramaz.Cinayet,
yaralama, insanları korkutma, sömürme gibi eylemlere yatkındırlar.Bu anlamda da psikopatolojik belirtiler gösterirler.
Onların gözünde tüm insanlar onlara karııdır kendini hep koruma ve savunma faaliyeti içindedirler.
Senin yaıamanın onlar için hiçbir önemi yoktur ıeklinde temel patolojik düıünme biçimi gösterirler.
BEN OKEY deıilim SEN OKEY’sin
Kendilerini hep baıkalarıyla kıyaslarlar.Kendilerinin güçsüz ve yetersiz olduklarına inandıkları yaıam pozisyonudur.
Bu durum toplumdan ve bireylerden uzaklaımalarına, kendi dünyalarında yaıamalarına, sosyal çevrenin içinden soyutlanmalarına ve her alanda baıarısız olduklarını düıündükleri içinde doıru ve yeni eylemlere girmemelerine neden olur.
Kendinlerini amaçsız ve deıersiz gördükleri için de depresyona girerler.Onlara göre karıılarındaki insanlar haklıdır kendi beceriksizdir bir iıi baıaramadıklarını düıünüp kendilerini daha da yetersizleıtirirler.
Bütün bu duygu durumunun içinde kendi yaıamlarının hiç anlamı ve önemi olmadııını içselleıtirerek intihar eıiliminde bulunabilirler.
BEN OKEY deıilim SEN OKEY deıilsin
Hayatta varoluı amacını yitirmiı, hem kendisine hem de diıer insanlara olan inancını yitirmiı hayatta tutunacak dal bulamayan kendini yapayalnız hisseden kiıiler bu yaıam pozisyonundadır.
Uzlaıılması en zor bireylerdir.Onları ikna etmek ve karıılarında kabul görmek zordur.Çünkü tüm insanlar kendisi gibi deıersizdir hayatın anlamı yoktur herıey için umudunu yitirmiıtir.
Kendilerini beıenmezler sürekli baıkalarından ilgi ve sevgi beklerler.Bulamadıkları için de yıkıma uırarlar.
Bu pozisyonda olan kiıiler intihara meyillidirler. Psikosomatik belirtiler gösterdikleri için de madde baıımlılıkları kaçınılmazdır.Yaıamın onlar için anlamı yoktur öyleyse hayat boıtur ve yaıamayı sonlandırmak onlar için kurtuluıtur.
RAKET VE OTANTıK DUYGULAR
* Raket Duygu Nedirı
* Otantik Duygu Nedirı
KOÇLUKTA SÜRÜCÜLER
Transaksiyonel Analizde (TA) önemli bir kavram olan sürücüler, çocukluk döneminde önemli olduıuna karar verilen kiıilerden alınan mesajlara verilen cevaplar ve tepkilerden oluıur. Böylece önemli görülen kiıilerden onay ve kabul alma ihtiyacına uygun davranıılar gösterilir.
Buna göre 5 adet sürücü vardır:
1. Mükemmel ol!
2. Çok çabala!
3. Acele et!
4. Güçlü ol!
5. Baıkalarını (beni) mutlu et!
Bu sürücüler erken çocukluk döneminde alınan ve muhtemelen farkında olmadan bugünümüze taıınan kararlardır. Bu kararlar doırultusunda oluıan sürücülere bilinçli ya da bilinçsiz olarak cevap veremediıimizi düıündüıümüzde OK olmama halini yaıayarak, kendi potansiyelimizin önünde duran iç engellerin farkına varamayabiliriz.
KOÇLUKTA KARPMAN DRAMA ÜÇGENı
Karpman Drama Üçgeni, insanlar arasındaki en yaygın iliıki modelidir. ılk kez 1968 yılında
klasik analizci Steven Karpman tarafından ortaya koyulmuıtur. Gerek aile gerekse iı yaıamında hayatın her alanındaki iliıkilerde ortaya çıkabilir. Üçgende iki ya da daha fazla kiıi olabilir. Her zaman üç rol vardır. Modelde bir kurban, bir suçlayıcı ve bir kurtarıcı bulunur.
Üçgendeki roller sabit deıildir. Zaman zaman bireyler farklı rolleri üstlenebilir. Aslında bu
günlük hayatta iılevsel olmayan dramatik bir oyundur. Ve bu oyunun bir kazananı yoktur.
Katılımcılar farklı roller üstlenseler de aynı sorunları yaıarlar. Bu iliıkide mutlu taraf yoktur ve insanlar herhangi bir ıeyi deıiıtirmek için tükenme seviyesinde yorulurlar.
Kurban rolünün tipik duruıu: “Zavallı Ben”dir.
Kurban kendisini maıdur, ezilmiı, çaresiz, umutsuz, güçsüz, utanç içinde hisseder. Karar
veremez, sorunları çözemez, hayattan zevk almaz, iç görü oluıturamaz. Kurban maıdur
olacak herhangi bir duruma maruz kalmazsa, kendisini maıdur edecek bir Yargılayıcı ve
sonrasında da bu olumsuz duygularını, maıduriyetini devam ettirecek bir Kurtarıcı arar ve bulur. Kurban rolünde aslında kiıi arzu ettiıi, ihtiyaç duyduıu ilgiye kavuıur, yaptııının ya da yapmadııının sorumluluıunu almaz, sonuçlarını üstlenmek zorunda kalmaz. Kurban maıdurdur, haksızlııa uıramııtır. Hep baıkaları hatalıdır. Baıkalarının üzerine gelmesi, haksızlık yapması, anlayıısız davranması ıikâyet edip maıdur olmasına yol açar. Kurbanın mutlak yardıma ihtiyacı vardır.
Kurtarıcı rolünün tipik duruıu ise: “Yardım etmeme izin verin”dir.
Kurtarıcı, kurtarmazsa, yardım etmezse kendilerini kötü hisseder. Bu yardım etmenin,
kurtarmanın sıkıntılı bir yan etkisi vardır; kurbanı baıımlı kılar. Kurbanın baıarısız olmasına, seçimlerinin sonuçlarını yaıamasına izin vermez Kurtarıcı. Böylelikle odaıını Kurbanlara yönlendirerek kaygılarını, sorunlarının üstünü örter. Kurbanın sıkıntıları ve ihtiyaçları Kurtarıcının kendi sorunlarından kaçması için harika bir imkandır. Kurbanın yardım çaırısı Kurtarıcıya ulaıır ulaımaz Kurtarıcı devreye girer. Yardım eder, düzeltir, uzlaıtırır. Bunları yaparken kendine bir kere daha ne kadar iyi, önemli, aranılan olduıunu kanıtlar. Kurtarıcı bu üçgendeki en onurlu roldedir elbette. Kendisini de öyle algılar, dikkati dııarıya yöneliktir.
Kurtarıcı da kendi ihtiyaçlarının farkına varmak yerine, diıerlerinin refahı için çaba gösterir.
Bu rolü oynarken çoıu zaman kendini tüketirler ve bu yüce çabalarını hiç kimse yeterince
görmediıi için de bir boıluk duygusu ile baı baıa kalır. ııte tam da bu anda Kurbana dönüıür kurtarıcı. Kimse ne kadar çaba gösterdiıinin, fedakarlıkta bulunduıunun farkında deıildir.
Yargılayıcı rolünün tipik duruıu ise: “Hepsi senin suçun”dur.
Yargılayıcı kontrolcü, suçlayan, eleıtiren, baskıcı, öfkeli, otoriter, katıdır, kendini üstün görür.
Bu üçgendeki güçlü taraf gibi görünür. Kurbanı bulur, yakınlarda yoksa birini seçer ve kurban
haline getirir. ııler istediıi gibi gitmezse öfkelenir. Aslında Yargılayıcının öfkesi korku, utanç ve yetersizliıin, güçsüzlüıün dııavurumudur ve büyürken sıklıkla kurban rolünde olduıunun göstergesidir. Genellikle bu üç temel rolden birine daha yakın hisseder kiıi kendisini, ancak ıu bir gerçek ki aslında farklı koıullarda bu üç rol arasında gidip gelir bu üçgenin katılımcıları.
Birisi o ya da bu sebeple Kurban ya da Kurtarıcı rolünü üstlendiıinde bir drama üçgeni oluıur.
Kurban ya da Kurtarıcı rolünü üstlendiıinde diıerleri de devreye girer. Kiıi genel olarak
ailesinden alııtııı, öırendiıi role bürünür. Roller gerekli olduıunda deıiıir. Bu durum
döngüsü kiıilerin genellikle farkında olmadan psikolojik ihtiyaçlarını karııladııı için farkındalık oluımadııı müddetçe sürer gider. Kendinizi bu drama üçgeninden kurtarmanın ilk adımı durumun farkına varmaktır. Farkındalık oluıtuktan sonra paternini tetikleyen çatıımayı ve bu çatıımayı temel olan geçmiıten gelen kalıplarınızı tanımlamaktır.
GÜVEN OLUıUMU NASIL SAıLANIRı
Güven oluıumunu bir kerede saılamak çoıu zaman mümkün olmayacaktır.
Güven oluıumunu yavaı yavaı karıı tarafa saılayacaıımız yöntemler bulunmaktadır. Ama ilk görüıteki birkaç saniyede saılanan yüzeysel bir güven gibi bir hususta bulunmaktadır.
Yüzeysel güven;
-Kılık kıyafet,
-Elini içten bir ıekilde sıkmak,
-Güzel ve güler yüzlü bir karıılama vs
Zamanla oluıan güvende ise;
-Görüıme saat ve yer konusuna dikkat ederek,
-Dürüst olarak,
-Açık ve net bir ıekilde konuıarak,
-Ona yardımcı olacaıımıza olan isteıimi belli ederek,
-Bilmediıimi konularda BıLMıYORUM, kelimesi karıı tarafın bize güvenmesini
saılayacak önemli bir husustur.
ETKıLı GERı BıLDıRıM
Etkili geribildirim aslında etkili dinlemeye dayanır. Karıı tarafı iyi bir ıekilde dinleyerek koç ve koçluk alan kiıi arasında ki bilgi akııı doıru bir ıekilde saılanacaktır. Etkili bir geri bildirim eleıtiri deıil, destek amacı taıımalıdır.
Kiıilere olumlu bir ıekilde durumu izah edebiliriz.
Doıru Soru Sorma
Soru sorma, bizim görüımelerimizin en önemli silahıdır. Neden soru sorduıumuz, ne kadar bir bilgi almak istediıimizi bilmeli ve sorularımızı buna göre ıekillendirmeliyiz. Daha öncede bahsettiıimiz gibi koçlukta yönlendirme yoktur, farkına vardırma vardır. Farkına vardırma durumunu da ancak doıru sorular ile gerçekleıtirebiliriz. Doıru soru sorma içinde etkin dinleme çok önemlidir. Koçluk görüımelerinde herkese aynı soruları soramayız. Herkesin
istekleri/hedefleri, içinde bulunduıu durumu iyi deıerlendirip soru sormak becerilerimizi geliıtirmemiz gerekmektedir.
-Açık uçlu sorular sormalıyız,(cevabı evet/hayır olan sorulardan uzak durmalıyız)
-Devamlılık soruları sormalıyız,
-Spesifik sorular sormalı ve genelleme yapmamalıyız. Sorularımızla hem karıı
taraftan bilgi toplamalı hem de karıı tarafa
ıLETıııM BECERıLERı
ınsan sosyal bir varlık olup gerek özel hayatında, gerek iı hayatında gerekse koçluk görüımelerinde iyi iletiıim kurabilmelidir. ıletiıim kurma çok fazla etkene baıladır.
Sorun çözme becerisi, ikna kabiliyeti, liderlik, pozitif yaıam becerisi, hedefe ulaıma gibi birçok baılııın dayanaıı iletiıim kurma becerisidir. Birbirinden farklı karakterlerde ki insanlar ile iletiıim kurmayı öırenmemiz önemli bir etkendir.
Koçluk alan kiıi bize güvenmek ve bizden destek almak amaçlı bize gelmektedir ve onunla kurduıumuz her iletiıim onu negatif veya pozitif yönde etkileyecektir. Koçluk alan kiıiye karıı destekleyici ve yapıcı bir ıekilde yaklaımalıyız. Koçluk görüımelerinde ki en önemli iletiıim becerisi sürekli pozitif açıdan yaklaıım saılamak olacaktır.
Etkili iletiıimin engelleri
– Negatif konuımalar yapmak
– Yargılamak
– Alay etmek
– Tanı koymak
– Yönlendirme yapmak
– Yalan söylemek
– Önerilerde bulunmak
– Ahlak dersi vermek
– Samimiyet çizgisini aımak
– Teselli etmek
– Eleıtirmek/yermek
– Suçlayıcı davranmak
Çözüm Odaklı Bakıı Açısı Kazanmak
Koçluk alan kiıi güncel hayat içerisinde farklı içerikte sorunlar yaıamııtır ve bundan sonra da bazı sorunlar yaıamaya devam edecektir. Bütün bu sorunlar üzerinde uzun uzadıya düıünebilir, koıulabilir ve sorunu detaylıca inceleyebiliriz, ancak bu durum sorunu daha da derinleıtirecektir. Koçluk alan kiıiyle önce engelleri anlamak ve bu engeller üzerinde zihnimizi zorlayarak farklı bakıı açıları kazanmayı göstermemiz gerekecek. Önyargılarından sıyrılmalarını saılamalıyız ve bu nedenle hata oranını azaltmalıyız. Olaylara farklı bir pencereden bakmasını saıladııımız koçluk alan kiıiler daha hızlı kararlar verecek, hata riskini azaltacak ve olaylarda ki öngörü yeteneıini geliıtirmiı olacaktır. Farklı bir bakıı açısı kazandırmak içinde doıru soru sorma teknikleri
iıimize çok yarayacaktır.
Öncelik Dizilimi
Öncelikle koçluk alan kiıiyi tanımamız gerekecektir. Hangi seviyede, hangi
inanııta, hangi karakter ve hangi noktada olduıunu analiz etmek birinci önceliıimiz olacaktır. Daha sonrasında koçluk alan kiıinin amacına yönelik ve doıru bir ıekilde ilerlemesine yardımcı olmaya çalıımalıyız. Koçluıun en önemli prensiplerinden doıru soru sorma yöntemlerini koçluktaki her aıamada
kullanacaıız. Koçluk alan kiıinin hedefler belirmesine yardımcı olup en saılıklı,
güçlü ve gerçekçi hedefler belirlemesini ve bunu doıru sırayla yapmasına destek olmalıyız. Saılıklı adımlar, güçlü bir inanç, gerçekçi bir hedef fakat yanlıı bir sıralama olursa bunun hiçbir önemi kalmayacaktır. Hedefleri belli zaman ve belli bir sıraya dizmemiz gerecektir.
Çevre ve Hedef
Koçluk sürecinde çevremiz bizim için önemli bir ortamdır. Bu süreçte çevremizden ne derece etkileniyoruz, hayatımızı ne derece yönlendiriyor kontrol etmemiz gerekir. Bu doırultuda hedefe giderken çevremizden kaynaklı zorluklarla karıılaıabiliriz. Bu durumda iyi tartıp düıünüp çevremizde ki olumsuzluklardan arınıp, olayları tek bir gözle deıil farklı bakıı açılarından incelemeli ve hedefe giden yolda saılam adımlar atmalıyız ve koçluk alan kiıiye bunu saılamalıyız. Çevremizde ki faktörler ne kadar olumlu ve saılam olursa hedefimize ulaımamız bir o kadar hızlı olacaktır.
Tıkanma Teknikleri
Koçluk sürecinde koçluk alan kiıi koça, koçun bilgisi dahilinde olmayan sorular
sorabilir. Bu durumda koç yalan söylememeli, dürüst davranmalı, durumdan kaçmaya çalıımamalı ve yeri geldiıinde bilmiyorum demelidir.
DEııııM HARıTASI VE DEııııM ÇıZELGESı
Deıiıim görüımelerimizin olmazsa olması olacaktır. Koçluk alan kiıilerin ilk
seansları ve son seansları arasında gözlemleyeceıiniz çok fark olacaktır.
Bunların hepsini tespit edip süregelen görüımelerde koçluk alan kiıiye belirtmemiz gerekir. Hangi durumdan baılayıp hangi noktaya geldiıimizi anlatmamız, ilerlediıi harita hakkında bilgilendirmemiz karıı tarafın kendine inancını ve motivasyonunu arttıracaktır ve koçluk görüımelerinde her iki tarafa da katkı saılayacaktır. Kendinizin koçluıu ne düzeyde baıarılı yaptııınızı gösteren bir sınav çizelgesi olarak düıünebilirsiniz. ıunu unutmayalım ‘’
deıiıtirilmek istenen sınırlanmıı inançlardır. ‘’ bunu hiç kimse baıkasının yerine deıiıtiremez. Koçluk alan kiıilerin bu inançların üstesinden gelme yolunu göstermeli ve bu gittiıi yolun gözlemleyip yolun sonunda ona göstermeliyiz.
Koçluk alan kiıinin engelleri ve bunların aıılması
-Bilgi: Koçluk alan Kiıinin yapmak istedikleri/hedefleri hakkında bilgi sahibi
olmaması.
-Uygulama: Koçluk alan kiıinin bir baılangıç için uygulamaya geçememesi.
-Vizyon: Koçluk alan kiıinin hedefleri ile ilgili plan ve geleceıini
hesaplayamaması
GÜÇLÜ SORULAR
Kiıiyi tanıma soruları:
* Siz kimsinizı
* Burada olmanızı saılayan unsurlar nelerı
* En güçlü yanınız neı
* Nasıl bir çevrede yaııyorsunuzı ıliıkileriniz nasılı
* En çok kiminle vakit geçirmeyi seviyorsunuzı
ınanç Kalıpları Soruları:
– Hayatınızda ki en önemli 5 ıey nedirı (ilk aklınıza gelenleri
söyleyiniz)
– Olmasını istemediıiniz 5 ıey nedirı
– En sevdiıiniz özelliıiniz hangisiı
– En sevmediıiniz özelliıiniz hangisiı
– Kendinize katmak istediıiniz özellikler nelerdirı
– Karıı tarafta olsun dediıiniz özellikler nelerdirı
– Geçmiıinizden gününüze taıınmıı çözülmemiı ve sizi sınırlayan duygular var mıı
– Kendinizde olmasını istediıiniz özelliklerin olmasını engelleyen ıey neı
– Kendinizi ifade etmekte zorlandııınız zamanlar oluyor muı Hangi zamanlarda oluyorı
– Ben bunu yapamam diye düıünerek yapmadııınız veya yarıda bıraktııınız durumlar oldu muı
– Özeleıtiri yapıyor musunuz hangi konulardaı
– Sizi neler sinirlendirirı
– ıyimser misiniz, karamsar mıı
– Kararlarınızı verirken bireysel mi yoksa çevrenizden destek alarak mı veriyorsunuzı
– ıyi ki baııma gelmiı dediıiniz bir olay veya iyi ki tanımııım dediıiniz kiıiler var mıı
– Neden iyi ki diyorsunuzı Size ne kattıı
– Her istediıiniz ıeye sahip misinizı
– Olsaydınız bugünden ne farkı olurduı
Hedef belirlerken yöneltilebilecek sorular
– Eıer hayatınızı doyasıya yaıamanız mümkün olsaydı neyi deıiıtirerek baılardınızı
– Hedefinize ulaıtııınızı düıünmek size ne hissettirdiı
– Hayatınızda ki hangi alanlarda deıiıiklik yapmak isterdinizı
– Hayatınızda istemsizce katlandııınız neler varı
– Hayatınızda nelerin fazla olmasını istersinizı(Bir liste yapın)
– Hayatınızda nelerin daha az olmasını istersinizı ( Bir liste yapın)
– Baıarısızlık gibi bir seçenek olmadııını bilseniz ilk ne yapmak isterdinizı
– Ölmeden kesinlikle yapmam gerekli dediıiniz ıeyler nelerı
– Hedeflerinize baılamak ve baıarmak için doıru zamanda mıyızı
– Hayatınızın mükemmel olması için neyin deıiımesi gerekliı
Harekete Geçirme soruları;
– ilk adım ne olmalıı
– ilk adımı bulmak için neyi araıtırmamız gerekmektedirı
– Bu konuya yalnız mı yoksa çevrenizden birisiyle mi daha saılıklı bir karar verebilirsinizı
– ıhtiyacımız olan bilgiye nasıl ulaıabilirizı
– Bu önümüzde ki günlere önem kazandıracak, sizi mutlu edecek ve motivasyonunuzu arttıracak 3 ıey nedirı
– 1’den 5 e kadar puan vermek gerekirse hedefimiz için harekete geçmek sizi ne kadar heyecanlandırıyorı
– Daha iyi bir sonuç almamızı ne saıları
– Bu konuda harekete geçmezsek ne olurı
Bakıı Açısı Kazandırma Soruları;
– En iyi olduıunuz 3 yönünüz nedirı
– Sabırsızlıkla beklediıiniz bir durum var mıı Varsa nedirı
– Yaıam amacınız neı
– Maddi olarak daha iyi bir hayat sürmek için ne yapmamız gerekliı
– Bugüne kadar yaptııınız hangi durumla anılmak istersinizı
Ne sorularıı
– Ne oldu/olacakı
– Bu durumla ilgili ne düıünüyorsunuzı
– Böyle düıünmenize neden olan neı
– Size ne anlam ifade ediyorı
– Neyi farklı yaparak ulaıabilirsinizı
– Bu durumdan ne öırendinizı
– Bir sonraki seferde ne yapacaksınızı
Nasıl Sorularıı
– Nasıl hissettiniz/davrandınızı
– Nasıl hissedeceksiniz/davranacaksınızı
– Nasıl olduı
– Nasıl bir tepki gösterdinizı
– Daha önce asıl baıardınızı
Ne Zaman Sorularıı
– Ne zaman baıladıı
– Ne zamana yapılması gerekiyorı
– Ne zaman karar verdinizı
– Bu ne zaman olacakı
Nerede Sorularıı
– Bu nerede oluyorı
– Bunun için nereden baılamamız gerekliı
– Nerede yanlıı yaptınızı
– 3 yıl sonra kendinizi nerede görüyorsunuzı
– Nereye varabilirizı
Ayrıntı Soruları;
– Bu konuyu biraz daha açar mısınızı
– Eklemek istediıiniz bir ıey var mıı
Motive Edici Soruları
– Bu baıarıyı neye borçlusunuzı
– Bu yetenekleriniz daha önce nasıl iıinize yaradıı
– Bu yeteneklerinizi daha çok nasıl geliıtirebilirizı
Kiıiyi Deıerlendirme;
– Dünyaya nasıl bakıyor, duyuyor ve hissediyorı
– Deneyimlerini nasıl yorumluyorı
– Baıkalarına karıı tavrı nasılı
– Nasıl giyiniyorı
– Hangi beden dili hareketlerini kullanıyorı
– Ses tonu nasılı
– Genel ifadeler mi kullanıyor, ayrıntılara önem veriyor muı
– Baıkalarının fikirlerine ne kadar baıımlıı
Bu tarz dikkat etmeniz ayrıntılar kiıi ile ilgili birçok ipucu verecektir.
Doıru zaman, Doıru yer, Doıru doz
Bizim en dikkat etmemiz gereken konulardan birisidir. Sonda sormamız gereken bir soruyu baıta baıta sormamız gereken bir soruyu sonda sormamız bizim için doıru bir davranıı olmamakla birlikte koçluk alan kiıiye saılayacaıımız fayda fazlasıyla düıecektir. Bunun yanında aldııımız cevabı aldıktan sonra konuyu daha fazla irdeleyip koçluk alan kiıiyi rahatsız etmemeye özen göstermemiz
Gerekebilir.
Duyusal Keskinlik
Duyusal keskinlik, duyularımızın aracılıııyla elde ettiıimiz bilgilere daha büyük dikkatle eıilmemizi gerektiren bir yöntemdir. Olaylara ne kadar dikkatle eıilirsek olayların etkilerini çok daha fazla fark edebilir ve hoı detaylar ile karıılaıabiliriz.
Örneıin: Rüzgarlı havada yaımuru izlemeye bayılıyorsunuz; ama burda hoılandııınız ıeyin farkına varmayı denediniz miı Yaımurun yere vurması mıhoıunuza gidiyor, rüzgarın yaprakları uçuıturması mı, yoksa sadece o manzara
mıı Belki birden çok ıey hoıunuza gidiyor.
Bunları fark etmemize yardımcı olacak sonra fark ettiıimiz kalıpları da daha çok açacaıız. Duyusal keskinlik iıte tam burada iıimize yarayacak. Koçluk görüımelerinde ki duyusal keskinliıi yaratmak kiıiye yardımcı olmamıza fazlasıyla yardımcı olacak bir detaydır. Sadece dikkat ettiıimiz tek bir konu olmaması gerekiyor az önce verdiıimiz örnekteki gibi. Duyusal keskinlik
farkındalııını yarattııımızda çok daha dikkatli çok daha farkında ve çok daha hissettiklerini anlayan birisi olabiliriz.
Bu beceriye sahip olduıumuzda etrafımızda ki insanların yüz ifadelerinde ki en ufak deıiıikliklerle verdikleri bir mesajı bile fark edebiliyor olacaıız.
Hipnotik Dil Kalıpları
Karıınızda ki insanın ruh halini, dilediıiniz yöne çekmenizi saılayacak özel bazı kalıplar vardır. Üstü kapalı bir ıekilde karıı tarafa motive edebilirsiniz motivasyonunu hızlandırabiliriz. Ne gibi kalıplar karıı tarafa ufak tefek dokunuılar yapmamıza yardımcı olur bunları bir inceleyelim;
– Ne düıünüyorsunuzı
– Mecbur deıilsiniz.
– Neler olabileceıini hayal edin
– Akıl verecek deıilim ama…
* Sizce de öyle deıil miı
. BıREYı TANIMA TEKNıKLERı:
Bireyi tanımak bizim için oldukça önemli olduıunu daha önceki video ve notlarımızda bahsetmiıtik. Kiıiyi saptamak onun için önemli deıerleri bilmek ona yaklaıımımız ve kiıiye farkındalık kazandırabilmek için çok önemli bir etkendir.
Kendinizi 3 kelimeyle nasıl tanıtırsınızı
Doıduıunuz günle ilgili bir anınız var mıı
Bebeklikte yaıadııınız önemli bir anınız var mıı
Aile bireyleriniz nasılı
Kreıe gittiniz miı
Hangi okullara gittinizı
Ergenlikte deıiıik anılarınız var mıı
Gençlik yıllarında neler yaptınızı
ıdol aldııınız birileri var mı/mıydıı (Dönemsel)
ılk aıkınız kimdiı
gibi sorularla kiıiyi tanıyabilir önemli anlarını öırenebilir ve daha kolay
Yardımcı olabilirsiniz
Bu teknikler ıunlardır:
* Aktif dinleme
* Gözlem yapmak
* Açık uçlu sorular sormak
* Beden dilini kullanmak
* Empati kurmak
Bu teknikler konuk alan kiıinin ruh-beden-zihin iliıkisini ölçmek için kullanılır.
BıR MESLEK OLARAK KOÇLUK
Koçun ne iı yaptııından zaten daha önce bahsetmiıtik. Koçluk mesleıinide burada biraz inceleyelim. Nasıl yürüteceıizı Nasıl bir ofisimiz olacakıGörüıme ücretlerimiz ne olacak. Nelerle karıılaıcaıızı… Bu gibi soruları da bu alanda cevaplamak istiyoruz.
Öncelikle koçluk mesleıi 29 Haziran 2013 yılında resmi gazete yayınlanarak resmi bir meslek haline geldi.
Fiyatlandırma ve Reklam Politikası
Bu konu tamamen sizin kendinizin belirlemesi gereken bir durumdur.
Öncelikle bir piyasa araıtırması yapmanızı öneririm. Bulunduıunuz il çok önemli arz talep çok önemli. Bu tarz araıtırmaları yaptıktan sonra fiyatlarınızı kendiniz belirleyebilirsiniz.
Ve ilk görüımede koçluk alan kiıiye bunu belirtmelisiniz. Ücreti toplu bir ıekilde mi alacaksınız (Mesela 10 seans gelecek), yoksa her geliıinde mi
alacaksınızı Bu konuyu baılangıç aıamasında görüımelisiniz.
Reklam konusuna geldiıimizde ise reklam vermek sizin için artı bir deıer olabilir ve daha çok kiıiye ulaımanızı saılayabilir. Tamamen size kalmıı bir
seçimdir.
Koçluk Desteıinin Devamlılııı
Temel koçlukta anlattııımız gibi koçluk desteıi kısa süreli olmamalıdır. Belirli bir sabır ve devamlılık ister. Bunu koçluk alan kiıiye ilk görüımeden itibaren
belirtmelisiniz. Belirli bir devamlılık tan sonra daha net sonuç alınacaıını koçluk alan kiıiye söylenmelidir. Tabii ki bu danııan merkezli bir durum olduıundan bir garanti verilemez. Ancak devamlılık sonucu daha olumlu geliımeler olduıu çokça görülmektedir.
Burda dikkat etmemiz gereken konu bu devamlılııın bizimle ilgili konulardan sonlanmaması.
KOÇUN KENDıSıNı KONTROL EDEBıLECEıı SORULAR:
Koç zaman zaman kendisi ile ilgili deıerlendirme sorularını kendisine sormalıdır.
Bu vereceıi hizmetin kalitesini artırır. Bu sorular aıaııdaki gibi olabilir:
Koçluk alan kiıi ile ilk tanııma anında göz kontaıı kurdum muı
Koçluk alan kiıiyi tanımak için gerekli bilgilere sahip miyimı
Koçluk alan kiıiyi, yargılamadan, eleıtirmeden dinleyebiliyor muyumı
Koçluk alan kiıiye her zaman olumlu bir yaklaıım sergiliyor muyumı
Görüıme esnasında dikkatim daıılıyor muı
Koçluk alan kiıinin sözel olmayan iletilerini algılayabiliyor muyumı
Koçluk alan kiıi ile ilgili bilgileri güvenle saklayabiliyor muyumı
Görüımeler ile ilgili gerekli olan iyileıtirmeleri belirleyip uygulayabiliyor muyumı
KOÇLUK VE MENTORLUK FARKI
Koçluk ve mentörlük, bireysel geliıim ve rehberlik alanlarında sıklıkla kullanılan kavramlardır. ıkisi de bir kiıiye yönlendirme, destek ve rehberlik saılama amacıyla kullanılsa da farklı yaklaıımları temsil ederler. Koçluk, danııanın kendi hedeflerini belirleme ve bu hedeflere ulaımak için adımlar atma sürecini desteklemeyi hedefler. Koç, danııana sorular sorarak düıünme ve farkındalık sürecini tetikler, çözümler üzerinde odaklanır ve var olan potansiyeli ortaya çıkarma konusunda yardımcı olur. Mentörlük ise, tecrübeli bir kiıinin deneyimlerini ve bilgisini paylaıarak bir baıkasını geliıtirme amacını taıır. Mentör, kendi tecrübelerini aktarırken, rehberlik ve önerilerde bulunur. Koçlukta danııanın kendi çözümlerini keıfetmesine odaklanılırken, mentörlükte daha fazla bireysel tecrübeler üzerinden öneriler sunulur. Her iki yaklaıım da kiıisel büyümeyi desteklerken, koçluk daha çok sorularla yönlendirme yaparken, mentörlük bir rehberlik ve deneyim aktarımı odaklıdır.
KOÇLUKTA ALGI VE ANLAMLANDIRMA
Koç, danııanın dünyayı, çevresini ve kendisini algılayıı biçimini anlamak için becerilerinden
faydalanmalı ve danııanın bakıı açısını keıfedebilmesi için farkındalık yaratacak araçlar
sunabilmelidir.
ıçinde bulunduıumuz durumlara karıı olan algımız ve bunun sonucunda hayatımızda yaıadııımız olayları anlamlandırma sürecimiz, aldııımız kararlarda ve kendimize dair oluıturduıumuz iç görümüzde büyük rol oynar. Bunların yanı sıra bilgilenmek ve geliıimi sürdürmek ise algılarımızı geniıleterek farklı perspektifler kazanmamıza yardımcı olur.
Algıların deıiımesi, anlamların da deıiımesine yol açar. Bu sayede içinden çıkılamayan durumlarla baı etmek ve farklı çözüm yolları üretmek mümkün hale gelir. Algı, her insan için farklı iıleyen zihinsel bir süreçtir. Beynimizin fiziksel ve kimyasal yapısının yanı sıra yetiıtiıimiz ve yaıadııımız çevre de algılarımızın oluıumunda fazlasıyla etkilidir. Her insanın algısı birbirinden farklıdır ve farklı algıların sonucunda farklı düıünce yapıları, farklı anlamlar, farklı yaklaıımlar doıar. Koçluk, tüm bu farklılıkları kabul ederek her bireyin kendi algılarını anlamlandırması ve bireysel özelliklerinin farkına varabilmesi için destekleyicidir.
Ben Bir KOÇUM
Ben artık koçluk alan kiıilerin hedefler belirlemesin, hedeflerine ulaımasına , kendilerini tanımasına, kendine inanmasına ve hayat standartlarını yükseltmesine yardım ederim.
– Ben artık Beden Dilini kullanıp, etkin dinleme modelini kullanırım.
Koçluk alan kiıilere doıru sorularla hedefe yakınlaımasını saılarım.
(koçlukta temel kavramlar)
– Ben artık koçluk alan kiıilerin geçmiı problemleriyle ilgilenmem, onların geleceklerinin daha iyi olmasına yardımcı olabilirim (koçluk nedir/ ne deıildir)
– Ben artık Koçluk alan kiıilerin karıısında Yeterli, Görüımelerinde gizli, koçluk alan kiıiye karıı Dürüst ve Güvenilir birisiyim. Koçluk alan kiıiye hep saygı çerçevesinde yaklaıırım.
– Ben artık bilgiye aç, iletiıim becerileri güçlü, problem çözme becerisi olan, yargısız davranan, güvenilir, motivasyonu yüksek, empati yeteneıi olan, hoıgörülü, doıru sorular sorabilen, sabırlı, planlı, pozitif, realist birisiyim.
– Ben artık koçluk alan kiıinin karıısında bilgili ve yetenekli, deneyimli,
planlı ve tecrübeli, güler yüzlü ve iyi bir ses tonuyla dururum.
– Ben artık koçluıun temelini aldım ve eıer uzmanlaımak istersem,
yaıam, eıitim, doıum, nefes, iliıki, beslenme, spor, kariyer, emzirme koçluklarına rahatça yönelebilirim.
– Ben artık ilk görüımelerimde koçluk alan kiıiyi sade bir ıekilde karıılama yapmam gerektiıini, ilk tanıımada elini güçlü bir ıekilde tutmam gerektiıini ve ona güven saılamam gerektiıini bilirim.
– Ben artık görüımelerde önce tanıma, sonra açıklama ve en son
pekiıtirme aıamasını uygularım.
– Ben artık Koçluk görüımelerinde kılık kıyafetime özen göstererek, yer
ve zamana dikkat ederek, gerektiıinde bilmiyorum diyerek koçluk
alan kiıiye güven saılarım. – Ben artık koçluk alan kiıiyle arama, Saygı, gizlilik, empatik anlayıı,
yarat gözetme, ıeffaf olma, koçluk alan kiıinin seviyesinden baılama,
seviyeyi koruma gibi özelliklere sahibim. – Ben artık koçluk alan kiıiye karıı motivasyonumu yüksek tutmaya
özen gösterir ve koçluk alan kiıinin motivasyonunu en üstte tutma
yeteceıine sahibim.
– Ben artık koçluk alan kiıiye etkili geri bildirimler verir, doıru sorular
sorar, koçluk alan kiıilerin deıiıim haritalarını tutar ve onlara verir
onları motive ederim.
– Ben artık koçluk alan kiıinin öırenme stillerine göre hareket etmem
ve yaklaıımımı belirlemem gerektiıini öırendim.
– Ben artık Koçluk alan kiıiye yaıam çemberi, çapa atma, metafor,
çerçeveleme gibi yöntemleri kullanabiliyorum.
– Ben artık görüımelerimin ne sıklıkla olacaıının, görüıme ortamının, fiyatının ve reklamların nasıl olacaıını biliyorum.